| 1 El susodicho Simón, delator del Tesoro del Templo y traidor de la patria, calumniaba a Onías, como si fuera este el que había maltratado a Heliodoro y el causante de sus desgracias. | 1 ܣܝܡܘܢ ܕܝܢ ܒܝܫܐ ܗܘ ܕܩܕ ܡܢ ܐܡܪ̈ܢ ܥܠܘܗܝ ܕܗܘܐ ܡܚܘܝܢܐ ܘܡܫܠܡܢܐ ܕܡܕܝܢܬܐ ܘܕܒܝܬ ܓܙܐ ܐܟܠ ܗܘܐ ܩܪ̈ܨܘܗܝ ܕܚܘܢܝܐ ܘܪܡܝ ܗܘܐ ܥܠܘܗܝ ܡ̈ܠܐ ܐܝܟ ܕܗܘ ܗܘܐ ܡܥܒܕܢܐ ܕܡܕܡ ܕܓܕܫ ܗܘܐ ܠܗܠܝܕܪܘܣ ܘܗܘܝܘ ܣܥܘܪܐ ܕܟܠܗܝܢ ܒܝܫ̈ܬܐ ܕܐ̈ܬܝ ܥܠܘܗܝ |
| 2 Al bienhechor de la ciudad, al defensor de sus compatriotas, al ferviente cumplidor de las leyes, se atrevía a calificarlo de conspirador contra el Estado. | 2 ܘܥܠ ܗܘ ܕܥܒܕ ܛܒ̈ܬܐ ܗܘܐ ܕܡܕܝܢܬܗ ܘܝܨܘܦܐ ܕܒ̈ܢܝ ܥܡܗ ܘܫܩܠ ܛܥܢܐ ܕܢܡܘܣܐ ܡܡܪܚ ܗܘܐ ܕܢܐܡܪ ܕܗܘܝܘ ܣܥܘܪܐ ܕܟܠܗܝܢ ܒܝܫ̈ܬܐ |
| 3 La hostilidad llegó a tal punto que uno de los partidarios de Simón cometió varios asesinatos. | 3 ܗܟܢܐ ܕܝܢ ܪܒܝܐ ܗܘܬ ܒܝܫܬܐ ܕܒܥܠܕܒܒܘܬܗ ܐܝܟܢܐ ܕܩ̈ܛܠܐ ܣ̈ܓܝܐܐ ܗܘܝܢ ܗܘܘ ܒܝܕ ܐܝܠܝܢ ܕܡܢܗ ܡܢ ܣܝܡܘܢ ܡܬܓܪܓܝܢ ܗܘܘ |
| 4 Entonces Onías, considerando que aquella rivalidad era peligrosa y que Apolonio, hijo de Menesteo, gobernador de Celesiria y de Fenicia, fomentaba la maldad de Simón, | 4 ܟܕ ܚܙܐ ܗܘܐ ܗܟܝܠ ܚܘܢܝܐ ܚܣܡܐ ܕܒܝܫܬܐ ܘܠܐܦܠܢܝܣ ܪܫܐ ܘܡܕܒܪܢܐ ܕܣܘܪܝܐ ܘܕܦܘܢܝܩܐ ܟܕ ܡܫܬܝܚܢ ܘܡܥܕܪ ܘܡܘܣܦ ܥܠ ܒܝܫܬܗ ܕܣܝܡܘܢ |
| 5 se hizo presentar delante del rey, no para acusar a sus conciudadanos, sino por el bien general de todo su pueblo y de cada uno en particular. | 5 ܗܟܢܐ ܕܐܦ ܥܕܡܐ ܠܡܠܟܐ ܐܫܬܡܥܬ ܕܗܘܐ ܐܟܠ ܩܪܨܐ ܘܡܫܠܡܢܐ ܕܒ̈ܢܝ ܡܕܝܢܬܗ ܚܐܪ ܗܘܐ ܗܟܝܠ ܘܡܬܒܝܢ ܚܘܢܝܐ ܕܐܝܟܢܐ ܢܗܘܐ ܥܘܕܪܢܐ ܠܒ̈ܢܝ ܥܡܗ |
| 6 El veía, efectivamente, que sin una intervención real, era imposible lograr la pacificación y contener los desatinos de Simón. | 6 ܘܡܣܬܟܠ ܗܘܐ ܘܚܙܐ ܕܠܝܬ ܠܗ ܬܘܒ ܦܘܪܣܐ ܡܕܡ ܕܢܗܘܐ ܫܠܡܐ ܐܠܐ ܐܢ ܨܒܘ ܪ̈ܚܡܘܗܝ ܕܐܠܗܐ ܘܠܐ ܕܢܬ̈ܩܢܢ ܨܒܘ̈ܬܐ ܒܠܥܕ ܡܢ ܐܠܗܐ ܘܠܐ ܕܢܫܠܐ ܣܝܡܘܢ ܡܢ ܒܝܫܬܗ ܘܡܢ ܫܝܚܢܘܬܗ ܐܠܐ ܐܢ ܗܘܐ ܥܘܕܪܢܐ ܡܢ ܫܡܝܐ |
| 7 Después que murió Seleuco y le sucedió en el trono Antíoco, llamado Epífanes, Jasón, hermano de Onías, usurpó fraudulentamente el sumo sacerdocio, | 7 ܡܢ ܒܬܪ ܕܝܢ ܕܡܝܬ ܣܠܘܩܘܣ ܡܠܟܐ ܘܩܒܠ ܡܠܟܘܬܐ ܡܢ ܒܬܪܗ ܐܢܛܝܟܘܣ ܕܐܬܩܪܝ ܐܦܝܦܢܘܣ ܐܙܠ ܐܝܣܘܢ ܐܚܘܗܝ ܕܚܘܢܝܐ ܪܒܟܗܢܐ ܒܢܟܠܐ ܘܢܣܒ ܫܘܠܛܢܐ ܕܪܒܘܬ ܟܗܢܘܬܐ ܡܢ ܡܠܟܐ |
| 8 prometiendo al rey en una entrevista trescientos sesenta talentos de plata, y ochenta de otras rentas. | 8 ܟܕ ܐܫܬܘܕܝ ܠܗ ܕܢܬܠ ܠܗ ܟܟܪ̈ܐ ܕܣܐܡܐ ܬܠܬܡܐܐ ܘܫܬܝܢ ܘܡܢ ܥܒ̈ܝܕܬܐ ܐܚܪ̈ܢܝܬܐ ܬܡܢܐܝܢ ܟܟܪ̈ܝܢ |
| 9 Se comprometió, además, por escrito a pagar otros ciento cincuenta talentos, si se le concedía la facultad de instalar por su propia cuenta un gimnasio y un ateneo juvenil y de inscribir en un registro a los antioquenos residentes en Jerusalén. | 9 ܘܬܘܒ ܕܝܢ ܐܫܬܘܕܝ ܠܗ ܕܢܬܠ ܡܐܐ ܘܚܡܫܝܢ ܐܚܪ̈ܢܝܢ ܐܢ ܗܘ ܕܢܦܣ ܠܗ ܡܠܟܐ ܕܢܒܢܐ ܓܡܢܣܝܢ ܒܐܘܪܫܠܡ ܐܝܟ ܢܡܘܣܐ ܕܝܘ̈ܢܝܐ ܘܢܩܝܡ ܐܓܘܢܐ ܕܬܟܬܘܫܐ ܕܗܘܘ ܡܬܟܬܫܝܢ ܒܐܣܛܕܝܘܢ ܘܠܒ̈ܢܝ ܐܘܪܫܠܡ ܕܢܬܟܬܒܘܢ ܐܢܛܝܘ̈ܟܝܐ |
| 10 Con el asentimiento del rey y teniendo los poderes en su mano, comenzó rápidamente a introducir entre sus compatriotas el estilo de vida de los griegos. | 10 ܘܟܕ ܐܦܣ ܠܗ ܕܝܢ ܡܠܟܐ ܘܐܚܕ ܪܒܘܬ ܟܗܢܘܬܐ ܘܪܫܢܘܬܐ ܒܥܘܠܐ ܒܪܫܥܬܗ ܒܗ ܒܙܒܢܐ ܐܗܦܟ ܐܢܘܢ ܠܟܠܗܘܢ ܒ̈ܢܝ ܥܡܗ ܠܪܥܝܐ ܕܚܢܦܘܬܐ |
| 11 Suprimió los humanitarios privilegios que los reyes habían concedido a los judíos, por intermedio de Juan, padre de Eupólemo, el mismo Eupólemo que fue enviado como embajador para hacer una alianza de amistad con los romanos; derogó las instituciones legales e introdujo nuevas costumbres contrarias a la Ley; | 11 ܘܐܝܠܝܢ ܕܣ̈ܝܡܢ ܗ̈ܘܝ ܠܝܗܘ̈ܕܝܐ ܒܡܪܚܡܢܘܬܐ ܕܐܠܗܐ ܕܡܬܩ̈ܢܢ ܗ̈ܘܝ ܒܝܕ ܝܘܚܢܢ ܐܒܘܗܝ ܕܐܘܦܠܝܡܣ ܗܘ ܕܐܙܠ ܒܐܝܙܓܕܘܬܐ ܠܘܬ ܪ̈ܗܘܡܝܐ ܥܠ ܐ̈ܦܝ ܫܠܡܐ ܐܦ ܠܗܝܢ ܐܥܒܪ ܘܒܛܠ ܐ̈ܢܝܢ ܘܫܪܐ ܗܘܐ ܦܘܠܚ̈ܢܐ ܘܢܡܘ̈ܣܐ ܕܫܪܪܐ ܘܣܐܡ ܗܘܐ ܘܡܚܕܬ ܢܡܘ̈ܣܐ ܘܥ̈ܝܕܐ ܒܝܫ̈ܐ |
| 12 así se dio el gusto de fundar un gimnasio al pie mismo de la Acrópolis e indujo a lo mejor de la juventud a los ejercicios atléticos. | 12 ܒܛܝܠܐܝܬ ܓܝܪ ܘܡܣܪܗܒܐܝܬ ܬܚܝܬ ܫܘܪܗ ܕܡܕܝܢܬܐ ܓܘܡܢܣܝܢ ܐܬܩܢ ܘܠܐܝܠܝܢ ܕܥܫܝܢܝܢ ܒܚܝܠܐ ܫܥܒܕ ܘܬܚܝܬ ܡܫܘܚܬܐ ܐܥܒܪ |
| 13 Era tal el auge del helenismo y el avance de la moda extranjera, debido a la enorme perversidad de Jasón –el cual tenía más de impío que de Sumo Sacerdote – | 13 ܗܟܢܐ ܕܝܢ ܐܝܬܝܗ ܗܘܬ ܚܦܝܛܘܬܐ ܕܚܢܦܘܬܐ ܘܫܛܝܘܬܐ ܕܝܘܢܝܘܬܐ ܘܛܥܝܘܬܐ ܕܥܡ̈ܡܐ ܒܐ̈ܝܕܘܗܝ ܕܐܝܣܘܢ ܥܘܠܐ ܘܠܐ ܪܒ ܟܗ̈ܢܐ ܘܗܟܢܐ ܪܒܝܐ ܗܘܬ ܛܢܦܘܬܐ |
| 14 que ya los sacerdotes no tenían ningún celo por el servicio del altar, sino que despreciaban el Templo. Apenas se daba la señal de lanzar el disco, dejaban de lado los sacrificios y se apresuraban a participar en los ejercicios de la palestra, que eran contrarios a la Ley. | 14 ܐܝܟܢܐ ܕܠܐ ܡܟܝܠ ܐܝܬ ܗܘܐ ܒܛܝܠܘܬܐ ܠܟܗ̈ܢܐ ܥܠ ܬܫܡܫܬܐ ܕܡܕܒܚܐ ܘܕܕܒܚ̈ܐ ܘܕܩܘܪ̈ܒܢܐ ܐܠܐ ܥܠ ܗܝܟܠܐ ܘܥܠ ܬܫܡܫܬܗ ܒܣܝܢ ܗܘܘ ܘܡܣܬܪܗܒܝܢ ܗܘܘ ܕܢܚܙܘܢ ܘܢܬܒܣܡܘܢ ܒܬܟܬܘܫܐ ܕܥܘܠܐ ܘܒܩܠܝ̈ܬܐ ܕܬܟܬܘܫܐ ܕܕܪܐ |
| 15 Sin mostrar ningún aprecio por los valores nacionales, juzgaban las glorias de los griegos como las mejores. | 15 ܘܥܠ ܐܝܩܪܐ ܕܬܫܡܫܬܐ ܕܐܒܗ̈ܬܐ ܒܣܝܢ ܗܘܘ ܘܨܒܝܢ ܗܘܘ ܒܬܫܒܘܚܬܐ ܣܪܝܩܬܐ ܕܥ̈ܒܝܕܬܐ ܕܚܢܦܘܬܐ |
| 16 Pero esto mismo los puso en grave aprieto, porque después tuvieron como enemigos y opresores a aquellos mismos cuya conducta emulaban y a los cuales querían imitar en todo. | 16 ܡܛܠ ܗܢܐ ܐܕܪܟܬ ܐܢܘܢ ܒܝܫܬܐ ܘܗܢܘܢ ܕܚܣܡܝܢ ܗܘܘ ܒܥܒ̈ܝܕܬܗܘܢ ܘܒܟܘܠ ܡܕܡ ܨܒܝܢ ܗܘܘ ܕܢܬܕܡܘܢ ܒܗܘܢ ܗܢܘܢ ܐܬܗܦܟܘ ܘܗܘܘ ܠܗܘܢ ܒܥܠܕܒ̈ܒܐ ܘܡܢ ܐܝ̈ܕܝܗܘܢ ܐܬܬܒܥܘ ܐܝܟ ܥܒ̈ܕܝܗܘܢ |
| 17 Porque no se violan en vano las leyes divinas: así lo va a demostrar la etapa siguiente. | 17 ܕܢܥܘܠ ܓܝܪ ܐܢܫ ܒܢܡ̈ܘܣܐ ܩܕܝ̈ܫܐ ܠܐ ܫܦܝܪܐ ܐܦܠܐ ܙܕܩܐ ܐܠܐ ܗܠܝܢ ܒܟܠ ܙܒܢ ܒܝܘܡܗ ܡܘܕܥ ܥܠܝܗܝܢ |
| 18 Cuando se celebraron en Tiro los juegos quinquenales con la asistencia del rey, | 18 ܟܕ ܕܝܢ ܗܘܐ ܐܓܘܢܐ ܕܬܟܬܘܫܐ ܒܨܘܪ ܕܥܒܕܝܢ ܗܘܘ ܚܕܐ ܠܚܡܫ ܫ̈ܢܝܢ ܐܦ ܡܠܟܐ ܐܬܐ ܠܬܡܢ ܠܚܙܬܐ |
| 19 el infame Jasón envió como representantes de Jerusalén a algunos antioquenos, en calidad de observadores, con un presente de trescientas dracmas de oro para el sacrificio de Hércules. Pero ellos consideraron que era un inconveniente emplearlas para el sacrificio y que debían aplicarlas a otra clase de gastos. | 19 ܘܫܕܪ ܐܝܣܘܢ ܢܕܝܕܐ ܘܛܡܐܐ ܚܙܝ̈ܐ ܡܢ ܐܘܪܫܠܡ ܕܐܝܬܝܗܘܢ ܗܘܘ ܐܢܛܝܘ̈ܟܝܐ ܘܫܕܪ ܒܐ̈ܝܕܝܗܘܢ ܬܠܬܐ ܐ̈ܠܦܝܢ ܘܬܠܬ ܡܐܐ ܕܟܣܦܐ ܕܢܘܒܠܘܢ ܠܕܒܚܬܐ ܕܗܘܝܐ ܗܘܬ ܬܡܢ ܠܗܪܩܠܝܣ ܒܥܘ ܕܝܢ ܗܠܝܢ ܕܐܘܒܠܘܗܝ ܠܟܣܦܐ ܘܐܦܝܣܘ ܕܠܐ ܢܗܘܐ ܠܬܫܡܫܬܐ ܕܕܒܚܬܐ ܡܛܠ ܕܠܐ ܙܕܩܐ ܗܘܬ ܗܕܐ ܘܣܡܘܗܝ ܕܝܢ ܠܢܦܩܬܐ ܕܨܒܘ̈ܬܐ ܐܚܪ̈ܢܝܬܐ |
| 20 De esta manera, el dinero asignado por el donante al sacrificio de Hércules fue destinado, por voluntad de los portadores, a la construcción de trirremes. | 20 ܓܕܫ ܕܝܢ ܡܛܠ ܗܘ ܕܫܕܪܗ ܠܗܕܐ ܘܡܛܠ ܗܠܝܢ ܕܐܦܝܣܘ ܗܟܢܐ ܕܢܥܒܕܘܢܗ ܫܚܝܡܐܝܬ ܥܒܝܕܬܐ ܠܬܫܡܫܬܐ ܐܚܪܬܐ |
| 21 Apolonio, hijo de Menesteo, fue enviado a Egipto con motivo de la entronización del rey Filométor. Cuando Antíoco supo que aquel se había convertido en su adversario político, se preocupó por su propia seguridad. Por eso, al pasar por Jope, se desvió hacia Jerusalén. | 21 ܟܕ ܐܫܬܕܪ ܕܝܢ ܠܡܨܪܝܢ ܐܦܘܠܘܢܝܘܣ ܒܪܗ ܕܡܢܣܬܝܣ ܡܛܠ ܐܝܩܪ̈ܐ ܡܝܬܪܐ ܠܘܬ ܦܝܠܡܛܘܪ ܡܠܟܐ ܕܡܨܪܝܢ ܣܒܪ ܒܪܥܝܢܗ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܕܗܘܐ ܠܗ ܢܘܟܪܝܐ ܠܥܒܝ̈ܕܬܐ ܕܡܠܟܘܬܗ ܘܡܙܕܗܪ ܗܘܐ ܒܢܦܫܗ ܡܛܠ ܗܢܐ ܐܬܐ ܥܕܡܐ ܠܝܘܦܐ ܡܛܠ ܨܒܘ̈ܬܐ ܘܡܢ ܬܡܢ ܣܠܩ ܠܐܘܪܫܠܡ |
| 22 Allí fue solemnemente recibido por Jasón y por la ciudad, e hizo su entrada en medio de antorchas y aclamaciones. Después de esto, fue a acampar con sus tropas a Fenicia. | 22 ܘܡܝܬܪܐܝܬ ܐܬܩܒܠ ܒܬܫܒܘܚܬܐ ܡܢ ܐܝܣܘܢ ܘܡܢ ܡܕܝܢܬܐ ܒܬܫܒܘܚܬܐ ܘܒܩܥܬܐ ܘܡܢ ܒܬܪܟܢ ܕܒܪ ܡܢ ܬܡܢ ܠܦܘܢܝܩܐ |
| 23 Tres años más tarde, Jasón envió a Menelao, hermano del ya mencionado Simón, para llevar el dinero al rey y también para gestionar algunos asuntos importantes. | 23 ܘܡܢ ܒܬܪ ܬܠܬ ܫ̈ܢܝܢ ܫܕܪ ܐܝܣܘܢ ܠܡܢܠܐܘܣ ܐܚܘܗܝ ܕܣܝܡܘܢ ܪܫܝܥܐ ܕܢܘܒܠ ܡܘܗ̈ܒܬܐ ܠܡܠܟܐ ܕܐܫܬܘܕܝ ܗܘܐ ܕܢܬܠ ܠܗ ܘܕܢܐܡܪ ܠܗ ܥܠ ܨܒܘ̈ܬܐ ܡܝܬܪ̈ܬܐ ܕܡ̈ܬܒܥܝܢ ܗ̈ܘܝ ܠܗܘܢ |
| 24 Pero Menelao, una vez presentado ante el rey, lo impresionó con su aire majestuoso y logró hacerse investir del sumo sacerdocio, ofreciéndole trescientos talentos de plata más que Jasón. | 24 ܗܘ ܕܝܢ ܟܕ ܐܙܠ ܐܬܩܝܡ ܘܐܫܬܒܚ ܩܕܡ ܡܠܟܐ ܘܫܐܠ ܪܒܘܬ ܟܗܢܘܬܐ ܘܐܥܠܝ ܗܘܐ ܥܠ ܐܝܣܘܢ ܘܝܗܒ ܬܠܬܡܐܐ ܟܟܪ̈ܝܢ ܕܣܐܡܐ ܝܬܝܪ̈ܬܐ |
| 25 Así regresó provisto del mandato real, pero sin llevar consigo nada digno del sumo sacerdocio, sino más bien la furia de un cruel tirano y la violencia de una fiera salvaje. | 25 ܘܟܕ ܢܣܒ ܦܘܩܕܢܐ ܡܢ ܡܠܟܐ ܐܬܐ ܟܕ ܡܕܡ ܕܫܘܐ ܠܪܒܘܬ ܟܗܢܘܬܐ ܠܐ ܥܒܕ ܗܘܐ ܐܠܐ ܡܠܒܫ ܗܘܐ ܒܚܡܬܐ ܘܒܪܘܓܙܐ ܘܡܠܐ ܗܘܐ ܪܥܝܢܐ ܦܩܪܐ ܘܫܝܚܢܐ |
| 26 De esta manera Jasón, que había suplantado a su vez por otro, y se vio forzado a huir a la región de Amán. | 26 ܘܐܝܣܘܢ ܕܝܢ ܕܐܬܢܟܠ ܗܘܐ ܥܠ ܐܚܘܗܝ ܐܬܢܟܠ ܐܦ ܥܠܘܗܝ ܐܚܪܢܐ ܘܥܪܩ ܘܐܙܠ ܠܐܪܥܐ ܕܥܡܘܢ |
| 27 Pero Menelao, una vez adueñado del poder, no se preocupaba de pagar las sumas prometidas al rey, | 27 ܘܡܢܠܐܣ ܕܝܢ ܐܚܕ ܗܘܐ ܪܝܫܢܘܬܐ ܘܡܕܡ ܕܐܫܬܘܕܝ ܗܘܐ ܠܡܠܟܐ ܠܐ ܡܛܝܐ ܗܘܬ ܒܐܝ̈ܕܘܗܝ ܕܢܬܠ |
| 28 a pesar de las reclamaciones de Sóstrates, el prefecto de la Acrópolis, ya que a él le correspondía percibir los impuestos. Por esto motivo, ambos fueron convocados por el rey. | 28 ܘܟܕ ܐܬܐ ܘܬܒܥ ܗܘܐ ܠܗ ܣܘܣܛܪܛܘܣ ܗܘ ܕܥܒܝܕ ܗܘܐ ܗܘܦܪܟܐ ܥܠ ܡܪܕܐ ܠܗ ܓܝܪ ܝܗܝܒ ܗܘܐ ܫܘܠܛܢܐ ܕܬܒ̈ܥܬܐ ܕܨܒܘ̈ܬܐ ܡܝܬܪ̈ܬܐ ܡܛܠ ܗܢܐ ܐܬܩܪܝܘ ܬܪ̈ܝܗܘܢ ܠܘܬ ܡܠܟܐ |
| 29 Menelao dejó como sustituto en el sumo sacerdocio a su hermano Lisímaco, y Sóstrates dejó a Crates, jefe de los chipriotas. | 29 ܘܡܢܠܐܘܣ ܕܝܢ ܫܒܩ ܚܠܦܘܗܝ ܪܒ ܟܗ̈ܢܐ ܠܠܘܣܝܡܟܘܣ ܐܚܘܗܝ ܣܘܣܛܪܛܘܣ ܕܝܢ ܫܒܩ ܠܩܪܐܛܐ̈ܛܐ ܕܥܒܝܕ ܗܘܐ ܥܠ ܩܘܦܪ̈ܝܐ |
| 30 Mientras tanto, se sublevaron los habitantes de Tarso y de Malos, porque sus ciudades habían sido regaladas a Antióquida, la concubina del rey. | 30 ܘܟܕ ܗܢܘܢ ܗܢܘܢ ܒܗܠܝܢ ܐܝܬܝܗܘܢ ܗܘܘ ܓܕܫ ܕܢܡܪܕܘܢ ܛܪ̈ܣܝܐ ܘܡܠܘ̈ܛܝܐ ܡܛܠ ܕܐܢܛܝܘܟܝܐ ܒܡܘܗܒܬܐ ܝܗܝܒܐ ܗܘܬ ܠܕܪܘܟܬܗ ܕܡܠܟܐ |
| 31 El rey partió apresuradamente para poner las cosas en orden, dejando en su lugar a Andrónico, uno de los grandes dignatarios. | 31 ܒܥܓܠ ܕܝܢ ܟܕ ܫܡܥ ܡܠܟܐ ܐܬܐ ܕܢܫܝܢ ܐܢܘܢ ܘܫܒܩ ܬܡܢ ܠܗܘ ܕܗܘܐ ܚܠܦ ܐܢܕܪܘܢܝܩܘܣ ܗܘ ܕܥܒܝܕ ܗܘܐ ܥܠ ܨܒܘ̈ܬܐ ܡܝܩܪ̈ܬܐ |
| 32 Menelao, pensando que se le había presentado una ocasión favorable, se apropió de unos objetos de oro del Templo y se los regaló a Andrónico, y también vendió otros en Tiro y en las ciudades vecinas. | 32 ܡܢܠܐܘܣ ܕܝܢ ܟܕ ܣܒܪ ܠܗ ܕܐܫܟܚ ܠܗ ܐܬܪܐ ܓܢܒ ܡܢ ܡܐ̈ܢܐ ܕܕܗܒܐ ܕܗܝܟܠܐ ܘܝܗܒ ܠܐܢܕܪܘܢܝܩܘܣ ܘܫܪܟܐ ܐܫܬܟܚ ܕܫܕܪ ܘܙܒܢ ܒܨܘܪ ܘܒܡ̈ܕܝܢܬܐ ܕܚܕܪ̈ܝܗ |
| 33 Cuando Onías tuvo la evidencia de lo sucedido, se lo reprochó, después de haberse retirado da Dafne, ciudad que estaba cerca de Antioquía y gozaba de inmunidad. | 33 ܘܟܕ ܝܕܥ ܗܘܐ ܒܫܪܪܐ ܚܘܢܝܐ ܐܟܣܗ ܗܘܐ ܘܫܢܝ ܘܐܙܠ ܠܕܦܢܐ ܗܝ ܕܥܠ ܓܢܒ ܐܢܛܝܘܟܝܐ |
| 34 Por eso Menelao, en conversaciones secretas con Andrónico, lo instigaba a matar a Onías. Entonces Andrónico se presentó ante Onías, y se ganó astutamente su confianza, estrechándole la mano derecha con un juramento. Así lo persuadió a que saliera de su refugio –aun sin disipar toda sospecha –y lo mató inmediatamente, conculcando toda justicia. | 34 ܘܡܛܠ ܗܕܐ ܐܙܠ ܗܘܐ ܡܢܠܐܘܣ ܡܛܫܝܐܝܬ ܠܘܬ ܐܢܕܪܘܢܝܩܘܣ ܘܒܥܐ ܗܘܐ ܡܢܗ ܕܢܩܛܠܝܘܗܝ ܠܚܘܢܝܐ ܘܗܘ ܕܝܢ ܐܬܐ ܠܘܬ ܚܘܢܝܐ ܘܡܠܠ ܥܡܗ ܫܠܡܐ ܒܢܟܠܐ ܘܒܡܘܡܬܐ ܘܒܦܝܣܐ ܝܗܒ ܠܗܘܢ ܝܡܝܢܐ ܘܐܦܝܣܗ ܕܢܦܘܩ ܡܢ ܒܝܬ ܡܩܕܫܐ ܘܢܦܩ ܟܕ ܡܦܠܓ ܒܪܥܝܢܗ ܘܟܕ ܢܦܩ ܒܪܫܥܬܗ ܩܛܠܗ ܘܠܐ ܒܗܬ ܡܢ ܙܕܝܩܘܬܗ |
| 35 Frente a esto, no sólo los judíos, sino también mucha gente de las otras naciones se indignaron y se afligieron por el injusto asesinato de aquel hombre. | 35 ܡܛܠ ܗܢܐ ܠܐ ܗܘܐ ܒܠܚܘܕ ܝܗܘ̈ܕܝܐ ܡܨܚܝܢ ܗܘܘ ܘܡܓܕܦܝܢ ܥܠܘܗܝ ܐܠܐ ܐܦ ܣ̈ܓܝܐܐ ܡܢ ܥܡ̈ܡܐ ܡܨܥܪܝܢ ܗܘܘ ܘܡܓܕܦܝܢ ܥܠ ܩܛܠܗ ܕܓܒܪܐ ܕܗܘܐ ܒܥܘܠܐ |
| 36 Apenas el rey regresó de las regiones de Cilicia, los judíos de la ciudad y los griegos que reprochaban tan mala acción, acudieron a él para quejarse por la injusta muerte de Onías. | 36 ܘܟܕ ܕܝܢ ܐܬܐ ܡܠܟܐ ܡܢ ܐܬܪ̈ܘܬܐ ܕܩܝܠܝܩܝܐ ܩܒܠܝܢ ܗܘܘ ܠܗ ܝܗܘ̈ܕܝܐ ܕܒܟܠ ܡܕܝ̈ܢܬܐ ܥܠ ܥܘܠܐ ܕܗܘܐ ܒܩܛܠܗ ܕܚܘܢܝܐ ܡܥܕܪܝܢ ܗܘܘ ܠܗܘܢ ܕܝܢ ܐܦ ܥܡ̈ܡܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܡܛܠ ܕܐܬܐܒܫ ܗܘܐ ܠܗܘܢ ܣܓܝ ܥܠ ܩܛܠܗ ܕܚܘܢܝܐ ܕܗܘܐ ܕܠܐ ܒܕܝܢܐ |
| 37 Antíoco se entristeció profundamente y, movido a compasión, lloró recordando la prudencia y la gran moderación del difunto. | 37 ܟܕ ܫܡܥ ܕܝܢ ܡܠܟܐ ܐܢܛܝܘܟܘܣ ܟܐܒ ܠܗ ܥܕܡܐ ܠܢܦܫܐ ܘܒܟܐ ܣܓܝ ܘܐܬܪܫܠ ܟܠܗ ܡܢ ܥܩܬܗ ܡܛܠ ܡܘܬܗ ܕܓܒܪܐ ܙܕܝܩܐ ܘܢܟܦܐ ܘܡܟܝܟܐ ܘܢܝܚܐ ܘܒܣܝܡܐ |
| 38 Luego, lleno de indignación, despojó a Andrónico de la púrpura, desgarró sus vestiduras y lo hizo conducir por toda la ciudad hasta el sitio donde había tratado tan impíamente a Onías. Allí hizo ajusticiar al homicida, y así el Señor le infligió el castigo que había merecido. | 38 ܘܐܬܚܡܬ ܣܓܝ ܒܪܘܓܙܐ ܘܦܩܕ ܕܢܫܠܚܘܢܝܗܝ ܠܐܢܕܪܘܢܝܩܘܣ ܐܪ̈ܓܘܢܘܗܝ ܘܢܣܕܩܘܢ ܡܐ̈ܢܘܗܝ ܘܢܟܪܟܘܢܝܗܝ ܒܟܠܗ ܡܕܝܢܬܐ ܘܒܗܝ ܕܘܟܬܐ ܕܐܥܘܠ ܒܚܘܢܝܐ ܒܗ ܩܛܠܗ ܠܪܫܝܥܐ ܘܦܪܥܗ ܡܪܝܐ ܬܫܢܝܩܐ ܐܝܟ ܡܐ ܕܫܘܐ ܗܘܐ |
| 39 Lisímaco había cometido muchos robos sacrílegos en la ciudad con el consentimiento de Menelao, y la noticia se había divulgado entre la gente. Por eso el pueblo se amotinó contra Lisímaco, cuando ya muchos objetos de oro habían desaparecido. | 39 ܐܬܟܢܫܘ ܕܝܢ ܒܢ̈ܝ ܐܘܪܫܠܡ ܒܓܘ ܡܕܝܢܬܐ ܥܡ ܬܪܥܝܬܗ ܕܡܢܠܐܣ ܥܠ ܠܘܣܝܡܟܘܣ ܘܬܒܥܝܢ ܗܘܘ ܠܗ ܕܗܒܐ ܣܓܝܐܐ ܕܢܣܒ ܗܘܐ ܘܟܕ ܐܫܬܡܥ ܕܝܢ ܛܒܐ ܠܒܪ ܐܬܘ ܣܓܝܐ̈ܐ ܥܠ ܠܘܣܝܡܟܘܣ |
| 40 Como la multitud estaba muy excitada y había llegado al colmo de su furor, Lisímaco armó cerca de tres mil hombres e inició una violenta represión, poniendo al frente a un tal Arauno, hombre avanzado en edad no menos que en falta de juicio. | 40 ܘܟܕ ܚܙܐ ܕܝܢ ܠܘܣܝܡܟܘܣ ܕܪܝܒܝܢ ܟܢܫ̈ܐ ܘܡܬܚܡܬܝܢ ܥܠܘܗܝ ܙܝܢ ܗܘ ܠܘܣܝܡܟܘܣ ܐܝܟ ܬܠܬܐ ܐ̈ܠܦܝܢ ܓܒܪ̈ܝܢ ܘܫܪܝ ܠܡܩܛܠܘ ܒܐܝ̈ܕܘܗܝ ܪ̈ܫܝܥܬܐ ܗܘܐ ܠܗ ܕܝܢ ܡܥܕܪܢܐ ܘܪܫܐ ܕܩܛܘ̈ܠܐ ܓܒܪܐ ܚܕ ܛܡܐܐ ܘܢܕܝܕܐ ܕܡܥܠܠ ܗܘܐ ܒܫܢ̈ܝܐ ܘܦܪܝܫ ܗܘܐ ܣܓܝ ܒܪܥܝܢܗ |
| 41 Cuando advirtieron que Lisímaco los atacaba, unos se armaron de piedras, otros de palos, y otros, tomando puñados de la ceniza que había allí, los arrojaban violentamente contra las tropas. | 41 ܘܟܕ ܚܙܘ ܕܝܢ ܡܪܡܝܢܘܬܗ ܘܒܝܫܘܬܗ ܕܠܘܣܝܡܟܘܣ ܢܣܒܘ ܟܐ̈ܦܐ ܘܚܘܛܪ̈ܐ ܘܡܢܗܘܢ ܩܛܡܐ ܘܐܪܡܝܘ ܪܗܒܐ ܘܫܓܘܫܝܐ ܥܠ ܐܝܠܝܢ ܕܐܝܬ ܗܘܐ ܥܡ ܠܘܣܝܡܟܘܣ ܘܥܠ ܡܥܕܪ̈ܢܘܗܝ |
| 42 De este modo hirieron a muchos de ellos y mataron a otros; a todos los demás los obligaron a huir y dieron muerte al sacrílego junto al Tesoro del Templo. | 42 ܘܐܪܡܝܘ ܡܢܗܘܢ ܩ̈ܛܝܠܐ ܣܓܝܐ̈ܐ ܘܡܢܗܘܢ ܣܚܦܘ ܥܠ ܐܪܥܐ ܫܪܟܐ ܕܝܢ ܕܐܚܪ̈ܢܐ ܥܪܩܘ ܠܗ ܕܝܢ ܠܡܚܠܨ ܗܝܟܠܐ ܥܠ ܓܢܒ ܒܝܬ ܓܙܐ ܩܛܠܘܗܝ |
| 43 Con motivo de estos sucesos, se entabló un proceso contra Menelao. | 43 ܘܥܠ ܗܠܝܢ ܕܝܢ ܩܡ ܡܢܠܐܘܣ ܠܘܩܒܠܗܘܢ ܒܕܝܢܐ |
| 44 Cuando el rey llegó a Tiro, tres hombres enviados por el Consejo de los ancianos presentaron una acusación contra él. | 44 ܘܟܕ ܐܬܐ ܡܠܟܐ ܠܨܘܪ ܐܡܪܝܢ ܗܘܘ ܕܝܢܐ ܩܕܡܘܗܝ ܬܠܬܝܗܘܢ ܓܒܪ̈ܐ ܕܐܫܬܕܪܘ ܡܢ ܣ̈ܒܝܗ ܕܟܢܘܫܬܐ |
| 45 Al verse perdido, Menelao prometió una importante suma a Tolomeo, hijo de Dorimeno, para que tratara de persuadir al rey. | 45 ܟܕ ܚܙܐ ܕܝܢ ܡܢܠܐܘܣ ܕܡܙܕܟܐ ܠܗ ܐܫܬܘܕܝ ܗܘܐ ܡܘܗ̈ܒܬܐ ܣܓܝܐ̈ܬܐ ܠܦܛܠܡܐܘܣ ܕܢܦܝܣܝܘܗܝ ܗܘܐ ܠܡܠܟܐ |
| 46 Tolomeo llevó al rey a una galería, como quien va a tomar un poco de aire, y allí lo hizo cambiar de parecer. | 46 ܘܕܒܪܗ ܦܛܠܡܐܘܣ ܠܡܠܟܐ ܘܐܦܪܩܗ ܡܢܗܘܢ ܩܠܝܠ ܐܝܟ ܕܢܬܬܢܝܚ ܘܗܦܟܗ ܠܪܥܝܢܗ |
| 47 Así absolvió de las acusaciones a Menelao, que era el causante de todos esos males. En cambio, condenó a muerte a aquellos desdichados que hubieran sido absueltos como inocentes, incluso por un tribunal de bárbaros. | 47 ܘܠܡܢܠܐܘܣ ܕܗܘ ܗܘܐ ܥܠܬܐ ܕܟܠܗܝܢ ܒܝܫ̈ܬܐ ܫܪܝܗܝ ܡܢ ܡܩܛܪ̈ܓܢܘܗܝ ܘܠܗܠܝܢ ܕܝܢ ܒܝ̈ܫܐ ܘܡܣ̈ܟܢܐ ܕܩܕܡ ܣܩܘ̈ܬܝܐ ܐܠܘ ܐܡܪܘ ܗܘܘ ܕܝܢܐ ܡܫܬܪܝܢ ܗܘܘ ܒܙܟܘܬܐ ܚܝܒ ܐܢܘܢ ܠܡܘܬܐ |
| 48 De esta manera fueron inmediatamente sometidos a un castigo injusto los que habían defendido la ciudad, el pueblo y los objetos sagrados. | 48 ܘܒܪܫܥܬܗ ܕܝܢ ܐܫܬܘܕܝܘ ܒܢ̈ܝ ܡܕܝܢܬܐ ܕܢܬܠܘܢ ܚܘܣܪ̈ܢܐ ܕܥܘܠܐ ܥܠ ܐ̈ܦܝ ܡܕܝܢܬܐ ܘܥܡܐ ܘܡܐ̈ܢܐ ܕܟܗܢܘܬܐ |
| 49 Por eso algunos tirios, indignados por aquella maldad, se encargaron de darles una espléndida sepultura. | 49 ܡܛܠ ܗܢܐ ܐܦ ܠܨܘܪ̈ܝܐ ܐܬܐܒܫ ܠܗܘܢ ܣܓܝ ܥܠ ܕܝܢܗ ܕܥܘܠܐ ܕܣܪܝܩܐܝܬ ܩܛܠ ܗܘܐ ܐܢܘܢ ܠܗܠܝܢ ܓܒܪ̈ܐ ܗܢܘܢ ܕܝܢ ܨܘܪ̈ܝܐ ܢܣܒܘ ܘܩܒܪܘ ܐܢܘܢ ܒܬܫܒܘܚܬܐ ܪܒܬܐ |
| 50 Mientras tanto, Menelao se mantenía en el poder, gracias a la avaricia de aquellos gobernantes. Su maldad crecía cada vez más, convirtiéndolo en el principal adversario de sus compatriotas. | 50 ܡܢܠܐܘܣ ܕܝܢ ܫܕܪ ܗܘܐ ܕܢܬܒܥ ܚܘܣܪܢܐ ܕܥܠܘܒܘܬܐ ܕܐܫܬܘܕܝ ܗܘܐ ܘܡܬܪܘܪܒ ܗܘܐ ܘܡܬܥܫܢ ܒܒܝܫܬܗ ܘܗܘܐ ܣܩܘܒܠܐ ܪܒܐ ܠܒܢ̈ܝ ܡܕܝܢܬܗ |