Deuteronomy 29

Revised Standard Version Catholic Edition	Biblia Tysiąclecia
1 These are the words of the covenant which the LORD commanded Moses to make with the people of Israel in the land of Moab, besides the covenant which he had made with them at Horeb.	1 Mojżesz zwołał wszystkich Izraelitów i rzekł: Widzieliście wszystko, co w ziemi egipskiej Pan na waszych oczach uczynił faraonowi, wszystkim jego sługom i całej ziemi:
2 And Moses summoned all Israel and said to them: "You have seen all that the LORD did before your eyes in the land of Egypt, to Pharaoh and to all his servants and to all his land,	2 wielkie plagi, jakie widziały wasze oczy, znaki i wielkie cuda.
3 the great trials which your eyes saw, the signs, and those great wonders;	3 Nie dał wam Pan aż do dnia obecnego serca, które by rozumiało, ani oczu, które by widziały, ani uszu, które by słyszały.
4 but to this day the LORD has not given you a mind to understand, or eyes to see, or ears to hear.	4 Prowadziłem was przez czterdzieści lat po pustyni; a nie podarły się na was szaty ani obuwie na waszych nogach.
5 I have led you forty years in the wilderness; your clothes have not worn out upon you, and your sandals have not worn off your feet;	5 Chleba nie jedliście, nie piliście wina ni sycery, abyście poznali, że Ja, Pan, jestem waszym Bogiem.
6 you have not eaten bread, and you have not drunk wine or strong drink; that you may know that I am the LORD your God.	6 Przyszliście potem na to miejsce. Sichon, król Cheszbonu, i Og, król Baszanu, wyszli przeciwko nam na wojnę, lecz pobiliśmy ich.
7 And when you came to this place, Sihon the king of Heshbon and Og the king of Bashan came out against us to battle, but we defeated them;	7 Odebraliśmy im ziemię i daliśmy ją w posiadanie Rubenitom, Gadytom i połowie pokolenia Manassesa.
8 we took their land, and gave it for an inheritance to the Reubenites, the Gadites, and the half-tribe of the Manassites.	8 Strzeżcie słów tego przymierza i wypełniajcie je, byście mieli powodzenie we wszystkim, co uczynicie.
9 Therefore be careful to do the words of this covenant, that you may prosper in all that you do.	9 Stoicie dzisiaj wszyscy przed obliczem Pana, Boga waszego: wasi naczelnicy pokoleń, wasi starsi, wasi zwierzchnicy i każdy Izraelita;
10 "You stand this day all of you before the LORD your God; the heads of your tribes, your elders, and your officers, all the men of Israel,	10 wasze dzieci i żony, i obcy, który przebywa w twoim obozie, począwszy od tego, który ścina drzewo, do tego, który czerpie wodę.
11 your little ones, your wives, and the sojourner who is in your camp, both he who hews your wood and he who draws your water,	11 Weszliście z Panem, Bogiem swoim, w przymierze, które Pan, Bóg wasz, zawarł dziś z wami pod przysięgą,
12 that you may enter into the sworn covenant of the LORD your God, which the LORD your God makes with you this day;	12 aby was dzisiaj uczynić swoim ludem. On bowiem będzie dla was Bogiem, jak przyobiecał tobie i jak poprzysiągł przodkom waszym: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi.
13 that he may establish you this day as his people, and that he may be your God, as he promised you, and as he swore to your fathers, to Abraham, to Isaac, and to Jacob.	13 Nie z wami tylko zawieram to przymierze i składam przysięgę,
14 Nor is it with you only that I make this sworn covenant,	14 ale z każdym, który tu stoi z wami dzisiaj w obliczu Pana, Boga naszego, i z każdym, kogo tu dzisiaj nie ma z nami.
15 but with him who is not here with us this day as well as with him who stands here with us this day before the LORD our God.	15 Wy wiecie, z kim mieszkaliśmy w Egipcie i jak szliśmy między narodami, wśród których droga nam wypadła.
16 "You know how we dwelt in the land of Egypt, and how we came through the midst of the nations through which you passed;	16 Widzieliśmy ich obrzydliwości, ich posągi z drzewa i kamienia, ze srebra i złota, które są u nich.
17 and you have seen their detestable things, their idols of wood and stone, of silver and gold, which were among them.	17 Niech nie będzie między wami żadnego mężczyzny ani kobiety, ani rodu, ani pokolenia, którego by serce się odwróciło od Pana, Boga waszego, idąc służyć bogom tych narodów. Niech nie będzie między wami korzenia, wydającego truciznę lub piołun.
18 Beware lest there be among you a man or woman or family or tribe, whose heart turns away this day from the LORD our God to go and serve the gods of those nations; lest there be among you a root bearing poisonous and bitter fruit,	18 A gdyby ktoś, słysząc słowa tego przekleństwa, pochlebiał sobie w sercu mówiąc: Będę miał pokój, nawet chodząc w uporze mego serca - w ten sposób sprowadzając zgubę na ziemię tak nawodnioną, jak i suchą -
19 one who, when he hears the words of this sworn covenant, blesses himself in his heart, saying, 'I shall be safe, though I walk in the stubbornness of my heart.' This would lead to the sweeping away of moist and dry alike.	19 nie zechce mu Pan przebaczyć, bo już rozpaliły się gniew i zazdrość Pana przeciwko temu człowiekowi; spadną na niego wszystkie przekleństwa zapisane w tej księdze, a Pan wymaże jego imię spod nieba.
20 The LORD would not pardon him, but rather the anger of the LORD and his jealousy would smoke against that man, and the curses written in this book would settle upon him, and the LORD would blot out his name from under heaven.	20 Pan go wyłączy na jego nieszczęście ze wszystkich pokoleń Izraela, stosownie do wszystkich przekleństw tego przymierza, zapisanych w księdze tego Prawa.
21 And the LORD would single him out from all the tribes of Israel for calamity, in accordance with all the curses of the covenant written in this book of the law.	21 Wtedy przyszłe pokolenie, wasi synowie, którzy po was powstaną, i obcy, który przybędzie z dalekiej krainy, widząc plagi tej ziemi i choroby, które na nią Pan ześle, powiedzą:
22 And the generation to come, your children who rise up after you, and the foreigner who comes from a far land, would say, when they see the afflictions of that land and the sicknesses with which the LORD has made it sick--	22 Siarka, sól, spalenizna po całej jego ziemi! Nie obsieją jej, nie zakiełkuje, nie urośnie na niej żadna roślina, jak w zagładzie Sodomy, Gomory, Admy i Seboim, które Pan zniszczył w swym gniewie i zapalczywości.
23 the whole land brimstone and salt, and a burnt-out waste, unsown, and growing nothing, where no grass can sprout, an overthrow like that of Sodom and Gomorrah, Admah and Zeboiim, which the LORD overthrew in his anger and wrath--	23 I wszystkie narody powiedzą: Czemuż to Pan tak uczynił tej ziemi? Dlaczego ten żar gniewu?
24 yea, all the nations would say, 'Why has the LORD done thus to this land? What means the heat of this great anger?'	24 I odpowiedzą: Bo opuścili przymierze Pana, Boga ich przodków, zawarte z nimi, kiedy ich wyprowadził z ziemi egipskiej,
25 Then men would say, 'It is because they forsook the covenant of the LORD, the God of their fathers, which he made with them when he brought them out of the land of Egypt,	25 a poszli służyć obcym bogom i oddawać im pokłon - bogom nieznanym, których On im nie przydzielił -
26 and went and served other gods and worshiped them, gods whom they had not known and whom he had not allotted to them;	26 i zapalił się gniew Pana przeciw tej ziemi, sprowadzając na nich wszystkie przekleństwa, zapisane w tej księdze.
27 therefore the anger of the LORD was kindled against this land, bringing upon it all the curses written in this book;	27 Wyrwał ich Pan z ich ziemi z gniewem, zapalczywością i wielkim oburzeniem, i wygnał ich do obcej ziemi, jak to jest dzisiaj.
28 and the LORD uprooted them from their land in anger and fury and great wrath, and cast them into another land, as at this day.'	28 Rzeczy ukryte należą do Pana, Boga naszego, a rzeczy objawione - do nas i do naszych synów na wieki, byśmy wykonali wszystkie słowa tego Prawa.
29 "The secret things belong to the LORD our God; but the things that are revealed belong to us and to our children for ever, that we may do all the words of this law.