Proverbs 6

Revised Standard Version Catholic Edition	Biblia Tysiąclecia
1 My son, if you have become surety for your neighbor, have given your pledge for a stranger;	1 Gdy za bliźniego ręczyłeś, mój synu, gdy za obcego ręką świadczyłeś -
2 if you are snared in the utterance of your lips, caught in the words of your mouth;	2 słowami swych ust się związałeś, mową warg własnych jesteś schwytany.
3 then do this, my son, and save yourself, for you have come into your neighbor's power: go, hasten, and importune your neighbor.	3 Uwolnij się, uczyń to, synu, boś dostał się w ręce bliźniego: idź, biegnij i na bliźniego nalegaj;
4 Give your eyes no sleep and your eyelids no slumber;	4 oczom swym zamknąć się nie daj, powiekom nie dozwól odpocząć;
5 save yourself like a gazelle from the hunter, like a bird from the hand of the fowler.	5 jak gazela wyrwij się z ręki, jak ptaszek z potrzasku ptasznika.
6 Go to the ant, O sluggard; consider her ways, and be wise.	6 Do mrówki się udaj, leniwcze, patrz na jej drogi - bądź mądry:
7 Without having any chief, officer or ruler,	7 nie znajdziesz u niej zwierzchnika ni stróża żadnego, ni pana,
8 she prepares her food in summer, and gathers her sustenance in harvest.	8 a w lecie gromadzi swą żywność i zbiera swój pokarm we żniwa.
9 How long will you lie there, O sluggard? When will you arise from your sleep?	9 Jak długo, leniwcze, chcesz leżeć? A kiedyż ze snu powstaniesz?
10 A little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to rest,	10 Trochę snu i trochę drzemania, trochę założenia rąk, aby zasnąć:
11 and poverty will come upon you like a vagabond, and want like an armed man.	11 a przyjdzie na ciebie nędza jak włóczęga i niedostatek - jak biedak żebrzący.
12 A worthless person, a wicked man, goes about with crooked speech,	12 Człowiekiem nikczemnym jest i nicponiem: kto chodzi z kłamstwem na ustach,
13 winks with his eyes, scrapes with his feet, points with his finger,	13 oczyma strzela, szurga nogami, palcami swymi wskazuje;
14 with perverted heart devises evil, continually sowing discord;	14 a w sercu podstęp ukrywa, stale przemyśliwa zło, jest podnietą do kłótni.
15 therefore calamity will come upon him suddenly; in a moment he will be broken beyond healing.	15 Dlatego nagle zagłada nań przyjdzie: w mgnieniu oka zniszczony - i nieodwracalnie.
16 There are six things which the LORD hates, seven which are an abomination to him:	16 Tych sześć rzeczy w nienawiści ma Pan, a siedem budzi u Niego odrazę:
17 haughty eyes, a lying tongue, and hands that shed innocent blood,	17 wyniosłe oczy, kłamliwy język, ręce, co krew niewinną wylały,
18 a heart that devises wicked plans, feet that make haste to run to evil,	18 serce knujące złe plany, nogi, co biegną prędko do zbrodni,
19 a false witness who breathes out lies, and a man who sows discord among brothers.	19 świadek fałszywy, co kłamie, i ten, kto wznieca kłótnie wśród braci.
20 My son, keep your father's commandment, and forsake not your mother's teaching.	20 Strzeż, synu, nakazów ojca, nie gardź nauką matki,
21 Bind them upon your heart always; tie them about your neck.	21 w sercu je wyryj na zawsze i zawieś sobie na szyi!
22 When you walk, they will lead you; when you lie down, they will watch over you; and when you awake, they will talk with you.	22 Gdy idziesz, niech one cię wiodą, czuwają nad tobą, gdy zaśniesz; gdy budzisz się - mówią do ciebie:
23 For the commandment is a lamp and the teaching a light, and the reproofs of discipline are the way of life,	23 bo lampą jest nakaz, a światłem Prawo, drogą do życia - upomnienie, nagana.
24 to preserve you from the evil woman, from the smooth tongue of the adventuress.	24 One cię strzegą przed złą kobietą, przed obcą, choć język ma gładki:
25 Do not desire her beauty in your heart, and do not let her capture you with her eyelashes;	25 jej wdzięków niech serce twoje nie pragnie, powiekami jej nie daj się złowić,
26 for a harlot may be hired for a loaf of bread, but an adulteress stalks a man's very life.	26 bo nierządnicy wystarczy kęs chleba, zamężna zaś czyha na cenne życie.
27 Can a man carry fire in his bosom and his clothes not be burned?	27 Czy schowa kto ogień w zanadrzu, by nie zajęły się jego szaty?
28 Or can one walk upon hot coals and his feet not be scorched?	28 Czy kto pójdzie po węglach ognistych, a stóp nie poparzy?
29 So is he who goes in to his neighbor's wife; none who touches her will go unpunished.	29 Tak ten, kto idzie do żony bliźniego, kto jej dotknie, nie ujdzie karania.
30 Do not men despise a thief if he steals to satisfy his appetite when he is hungry?	30 Nie ma hańby dla tego, kto kradnie, by wnętrze napełnić, gdy głodny;
31 And if he is caught, he will pay sevenfold; he will give all the goods of his house.	31 a siedmiokrotnie zwróci złapany , wszystko, co w domu ma, odda.
32 He who commits adultery has no sense; he who does it destroys himself.	32 Lecz kto cudzołoży, ten jest niemądry: na własną zgubę to czyni.
33 Wounds and dishonor will he get, and his disgrace will not be wiped away.	33 Chłostę i wstyd on tu znajdzie, a jego hańba się nie zmaże:
34 For jealousy makes a man furious, and he will not spare when he takes revenge.	34 bo zazdrość pobudza gniew męża, nie okaże litości w dniu pomsty,
35 He will accept no compensation, nor be appeased though you multiply gifts.	35 na okup za winę nie spojrzy, dary odrzuci, choćbyś je mnożył.