2 Samuel 19

Revised Standard Version Catholic Edition	Biblia Tysiąclecia
1 It was told Joab, "Behold, the king is weeping and mourning for Absalom."	1 Król zadrżał. Udał się do górnego pomieszczenia bramy i płakał. Chodząc tak mówił: Synu mój, Absalomie! Absalomie, synu mój, synu mój! Kto by dał, bym ja umarł zamiast ciebie? Absalomie, mój synu, mój synu!
2 So the victory that day was turned into mourning for all the people; for the people heard that day, "The king is grieving for his son."	2 Joabowi zaś doniesiono: Król płacze. Rozpacza z powodu Absaloma.
3 And the people stole into the city that day as people steal in who are ashamed when they flee in battle.	3 Tak więc zwycięstwo zmieniło się w tym dniu w żałobę dla całego ludu. Posłyszał bowiem lud w tym dniu wiadomość: Król martwi się z powodu swego syna.
4 The king covered his face, and the king cried with a loud voice, "O my son Absalom, O Absalom, my son, my son!"	4 Tego dnia lud zbrojny zbliżał się niepostrzeżenie do miasta usiłując ukradkiem wejść do niego, tak jak ukradkiem wchodzi wojsko hańbą okryte, dlatego że uciekło z placu boju.
5 Then Joab came into the house to the king, and said, "You have today covered with shame the faces of all your servants, who have this day saved your life, and the lives of your sons and your daughters, and the lives of your wives and your concubines,	5 Król zakrył swą twarz i wołał głośno: Synu mój, Absalomie, Absalomie, synu mój, mój synu!...
6 because you love those who hate you and hate those who love you. For you have made it clear today that commanders and servants are nothing to you; for today I perceive that if Absalom were alive and all of us were dead today, then you would be pleased.	6 Joab udał się do króla, do jego domu, i rzekł: Okryłeś wstydem twarze wszystkich swoich sług, którzy ochronili dzisiaj życie twoje i życie twych synów i córek, życie żon i twoich nałożnic.
7 Now therefore arise, go out and speak kindly to your servants; for I swear by the LORD, if you do not go, not a man will stay with you this night; and this will be worse for you than all the evil that has come upon you from your youth until now."	7 Darzysz miłością tych, którzy cię mają w nienawiści, a nienawidzisz tych, którzy cię kochają. Dzisiaj pokazałeś, że dowódcy i słudzy są dla ciebie niczym. Przekonałem się dzisiaj, że gdyby Absalom pozostał przy życiu, a my wszyscy gdybyśmy dzisiaj pomarli, wydałoby ci się to słusznym.
8 Then the king arose, and took his seat in the gate. And the people were all told, "Behold, the king is sitting in the gate"; and all the people came before the king. Now Israel had fled every man to his own home.	8 Teraz jednak podnieś się, wejdź i przemów serdecznie do swoich sług. Przysięgam bowiem na Pana, że jeśli nie wyjdziesz, nikt nie pozostanie przy tobie tej nocy. Byłoby to nieszczęście większe od nieszczęść, jakie spotkały cię od młodości twojej aż dotąd.
9 And all the people were at strife throughout all the tribes of Israel, saying, "The king delivered us from the hand of our enemies, and saved us from the hand of the Philistines; and now he has fled out of the land from Absalom.	9 Podniósł się król i zasiadł w bramie. Całemu ludowi podano wiadomość: Oto król siedzi w bramie. Wszyscy ludzie przyszli do króla. Tymczasem Izraelici uciekli do swych namiotów.
10 But Absalom, whom we anointed over us, is dead in battle. Now therefore why do you say nothing about bringing the king back?"	10 Cały naród ze wszystkich izraelskich pokoleń rozprawiał: Król ten uwolnił nas z ręki naszych wrogów, on wybawił nas z ręki filistyńskiej, a teraz uciekł z kraju z powodu Absaloma.
11 And King David sent this message to Zadok and Abiathar the priests, "Say to the elders of Judah, 'Why should you be the last to bring the king back to his house, when the word of all Israel has come to the king?	11 Ale Absalom, którego namaściliśmy, by panował nad nami, poległ w walce. Dlaczego więc teraz zwlekać z przywróceniem króla?
12 You are my kinsmen, you are my bone and my flesh; why then should you be the last to bring back the king?'	12 To, co mówiono w całym Izraelu, dotarło do króla. Wtedy król Dawid posłał polecenie kapłanom Sadokowi i Abiatarowi: Powiedzcie starszyźnie z Judy: Dlaczego jesteście ostatni w przywróceniu króla do jego siedziby?
13 And say to Amasa, 'Are you not my bone and my flesh? God do so to me, and more also, if you are not commander of my army henceforth in place of Joab.'"	13 Jesteście braćmi moimi, kośćmi i ciałem moim. Dlaczego więc ostatni jesteście w przywróceniu króla?
14 And he swayed the heart of all the men of Judah as one man; so that they sent word to the king, "Return, both you and all your servants."	14 Powiedzcie też do Amasy: Czyż nie jesteś kością i ciałem moim? Niech mi Bóg to uczyni i tamto dorzuci, jeżeli ty nie będziesz u mnie na zawsze wodzem zamiast Joaba.
15 So the king came back to the Jordan; and Judah came to Gilgal to meet the king and to bring the king over the Jordan.	15 W ten sposób ujął serca wszystkich ludzi z Judy jakby jednego człowieka, tak że wysłali do króla prośbę: Wróć jak najszybciej wraz ze wszystkimi twymi sługami!
16 And Shime-i the son of Gera, the Benjaminite, from Bahurim, made haste to come down with the men of Judah to meet King David;	16 Wrócił więc król i przybył nad Jordan. Ludzie z Judy natomiast przybyli z Gilgal, chcąc królowi wyjść naprzeciw i przeprowadzić go przez Jordan.
17 and with him were a thousand men from Benjamin. And Ziba the servant of the house of Saul, with his fifteen sons and his twenty servants, rushed down to the Jordan before the king,	17 Również Szimei, syn Gery, Beniaminita, pochodzący z Bachurim, spieszył razem z Judą na spotkanie króla Dawida.
18 and they crossed the ford to bring over the king's household, and to do his pleasure. And Shime-i the son of Gera fell down before the king, as he was about to cross the Jordan,	18 Było przy nim tysiąc Beniaminitów. Także Siba, sługa rodziny Saula, wraz z piętnastoma swymi synami i dwudziestoma swymi sługami przeprawił się przez Jordan przed królem.
19 and said to the king, "Let not my lord hold me guilty or remember how your servant did wrong on the day my lord the king left Jerusalem; let not the king bear it in mind.	19 Popłynęła tratwa dla przywiezienia królewskiej rodziny, aby ta mogła uczynić to, co uzna za słuszne. Tymczasem Szimei, syn Gery, upadł na twarz przed królem, gdy miał przeprawiać się przez Jordan
20 For your servant knows that I have sinned; therefore, behold, I have come this day, the first of all the house of Joseph to come down to meet my lord the king."	20 i odezwał się do króla: Niech pan mój nie uważa za wykroczenie ani nie wspomina na to, co zawinił sługa twój wtedy, gdy pan mój, król, wychodził z Jerozolimy. Niech tego nie bierze król do serca.
21 Abishai the son of Zeruiah answered, "Shall not Shime-i be put to death for this, because he cursed the LORD's anointed?"	21 Ja, sługa twój, zdaję sobie sprawę z tego, że zawiniłem; dziś więc przychodzę pierwszy z całej rodziny Józefa; wychodzę naprzeciw mego pana i króla.
22 But David said, "What have I to do with you, you sons of Zeruiah, that you should this day be as an adversary to me? Shall any one be put to death in Israel this day? For do I not know that I am this day king over Israel?"	22 Do rozmowy wtrącił się Abiszaj, syn Serui: Czy nie powinien umrzeć Szimei, dlatego że pomazańca Pańskiego obrzucił przekleństwami?
23 And the king said to Shime-i, "You shall not die." And the king gave him his oath.	23 Dawid odrzekł: Co jest między mną a wami, synowie Serui, że stajecie się dzisiaj dla mnie jak przeciwnicy? Czy dziś powinien ktokolwiek umierać w Izraelu? Dziś właśnie wiem na pewno, że teraz jestem królem nad Izraelem.
24 And Mephibosheth the son of Saul came down to meet the king; he had neither dressed his feet, nor trimmed his beard, nor washed his clothes, from the day the king departed until the day he came back in safety.	24 Król oświaczył Szimejemu: Nie umrzesz. I potwierdził to król przysięgą.
25 And when he came from Jerusalem to meet the king, the king said to him, "Why did you not go with me, Mephibosheth?"	25 Meribbaal, syn Saula, również wyszedł na spotkanie króla. Nie mył on ani nóg, ani rąk, nie strzygł brody, nie prał swych szat od dnia, w którym król wyjechał, aż do dnia, gdy spokojnie powrócił.
26 He answered, "My lord, O king, my servant deceived me; for your servant said to him, 'Saddle an ass for me, that I may ride upon it and go with the king.' For your servant is lame.	26 Kiedy przybył na spotkanie króla do Jerozolimy, rzekł do niego król: Meribbaalu, czemu ze mną nie poszedłeś?
27 He has slandered your servant to my lord the king. But my lord the king is like the angel of God; do therefore what seems good to you.	27 Odpowiedział: Panie mój, królu! Sługa mój wprowadził mnie w błąd. Sługa twój postanowił: Dam rozkaz osiodłania oślicy, wsiądę na nią i pójdę wraz z królem: chromy jest bowiem twój sługa.
28 For all my father's house were but men doomed to death before my lord the king; but you set your servant among those who eat at your table. What further right have I, then, to cry to the king?"	28 Tymczasem na sługę twego rzucono oszczerstwo przed moim panem i królem. Ale pan mój, król, jest jak anioł Boży. Postąp więc, jak ci się wyda słuszne.
29 And the king said to him, "Why speak any more of your affairs? I have decided: you and Ziba shall divide the land."	29 Cały dom mego ojca zasługiwał jedynie na śmierć ze strony pana mego, króla, mimo to ty przyjąłeś swego sługę między tych, którzy jedzą u twego stołu. Jakież mi pozostaje prawo skarżenia się jeszcze przed królem?
30 And Mephibosheth said to the king, "Oh, let him take it all, since my lord the king has come safely home."	30 Król odpowiedział: Na co przedłużasz rozmowę? Postanawiam, że ty i Siba podzielicie pola między siebie.
31 Now Barzillai the Gileadite had come down from Rogelim; and he went on with the king to the Jordan, to escort him over the Jordan.	31 Meribbaal powiedział do króla: Niechby nawet wszystko zabrał! Dobrze, że pan mój, król, powrócił szczęśliwie do swego domu.
32 Barzillai was a very aged man, eighty years old; and he had provided the king with food while he stayed at Mahanaim; for he was a very wealthy man.	32 Również Barzillaj Gileadczyk przybył z Rogelim i towarzyszył królowi, by pożegnać się z nim nad Jordanem.
33 And the king said to Barzillai, "Come over with me, and I will provide for you with me in Jerusalem."	33 Barzillaj był bardzo stary: liczył osiemdziesiąt lat. To on otoczył króla opieką podczas jego pobytu w Machanaim, był to bowiem człowiek bardzo bogaty.
34 But Barzillai said to the king, "How many years have I still to live, that I should go up with the king to Jerusalem?	34 Powiedział król do Barzillaja: Chodź ze mną, bym cię mógł otoczyć opieką u siebie w Jerozolimie.
35 I am this day eighty years old; can I discern what is pleasant and what is not? Can your servant taste what he eats or what he drinks? Can I still listen to the voice of singing men and singing women? Why then should your servant be an added burden to my lord the king?	35 Barzillaj odpowiedział królowi: Ileż lat życia pozostaje mi jeszcze, abym szedł z królem do Jerozolimy?
36 Your servant will go a little way over the Jordan with the king. Why should the king recompense me with such a reward?	36 Liczę obecnie osiemdziesiąt lat. Czy potrafię rozróżnić między tym, co dobre, a tym, co liche? Czy sługa twój potrafi zasmakować w tym, co zje lub wypije? Czy potrafi wsłuchiwać się w głos śpiewaków i śpiewaczek? Po cóż sługa twój ma być jeszcze ciężarem dla pana mego, króla?
37 Pray let your servant return, that I may die in my own city, near the grave of my father and my mother. But here is your servant Chimham; let him go over with my lord the king; and do for him whatever seems good to you."	37 Sługa twój przejdzie najwyżej z królem przez Jordan, ale po cóż król miałby mi dawać aż taką odpłatę?
38 And the king answered, "Chimham shall go over with me, and I will do for him whatever seems good to you; and all that you desire of me I will do for you."	38 Pozwól słudze swojemu powrócić. Umrę w swoim mieście obok grobu mojego ojca i matki. Natomiast twój sługa Kimham będzie towarzyszyć panu mojemu, królowi. Jemu uczyń to, co ci się wyda słuszne.
39 Then all the people went over the Jordan, and the king went over; and the king kissed Barzillai and blessed him, and he returned to his own home.	39 Król oświadczył: Niech idzie za mną Kimham! Uczynię mu, co ci się wydaje słuszne. Uczynię ci wszystko, czegokolwiek ode mnie zapragniesz.
40 The king went on to Gilgal, and Chimham went on with him; all the people of Judah, and also half the people of Israel, brought the king on his way.	40 Wszyscy ludzie przeprawili się przez Jordan. Przeprawił się też król. Król ucałował Barzillaja i pobłogosławił. Powrócił on potem do siebie.
41 Then all the men of Israel came to the king, and said to the king, "Why have our brethren the men of Judah stolen you away, and brought the king and his household over the Jordan, and all David's men with him?"	41 Król udał się do Gilgal. Szedł z nim Kimham. Cały lud z Judy oraz połowa wojska izraelskiego towarzyszyli królowi.
42 All the men of Judah answered the men of Israel, "Because the king is near of kin to us. Why then are you angry over this matter? Have we eaten at all at the king's expense? Or has he given us any gift?"	42 Lecz oto wszyscy ludzie z Izraela przybyli przed króla i postawili królowi pytanie: Dlaczego nasi bracia, ludzie z Judy prowadzili cię i przeprawili przez Jordan, tak króla, jego rodzinę, jak i wszystkich ludzi Dawida wraz z nim?
43 And the men of Israel answered the men of Judah, "We have ten shares in the king, and in David also we have more than you. Why then did you despise us? Were we not the first to speak of bringing back our king?" But the words of the men of Judah were fiercer than the words of the men of Israel.	43 Wszyscy ludzie z Judy odpowiedzieli Izraelitom: Dlatego że król jest dla mnie bliższy. Czemu popadasz w gniew z tego powodu? Czy zabraliśmy co z króla? Czy przyniósł nam jaki dar?
	44 Izraelici odpowiedzieli ludziom Judy: Dziesięciokrotnie większe mam prawo do króla, a i co do Dawida mam nad tobą pierwszeństwo. Więc dlaczego mnie lekceważyłeś? Czy nie z mojej strony powstał najpierw wniosek, aby króla przywrócić? Ale słowa ludzi z Judy były twardsze niż ludzi z Izraela.