| 1 και ενετειλατο ιωσηφ τω οντι επι της οικιας αυτου λεγων πλησατε τους μαρσιππους των ανθρωπων βρωματων οσα εαν δυνωνται αραι και εμβαλατε εκαστου το αργυριον επι του στοματος του μαρσιππου | 1 Then he commanded the steward of his house, "Fill the men's sacks with food, as much as they can carry, and put each man's money in the mouth of his sack, |
| 2 και το κονδυ μου το αργυρουν εμβαλατε εις τον μαρσιππον του νεωτερου και την τιμην του σιτου αυτου εγενηθη δε κατα το ρημα ιωσηφ καθως ειπεν | 2 and put my cup, the silver cup, in the mouth of the sack of the youngest, with his money for the grain." And he did as Joseph told him. |
| 3 το πρωι διεφαυσεν και οι ανθρωποι απεσταλησαν αυτοι και οι ονοι αυτων | 3 As soon as the morning was light, the men were sent away with their asses. |
| 4 εξελθοντων δε αυτων την πολιν ουκ απεσχον μακραν και ιωσηφ ειπεν τω επι της οικιας αυτου αναστας επιδιωξον οπισω των ανθρωπων και καταλημψη αυτους και ερεις αυτοις τι οτι ανταπεδωκατε πονηρα αντι καλων | 4 When they had gone but a short distance from the city, Joseph said to his steward, "Up, follow after the men; and when you overtake them, say to them, 'Why have you returned evil for good? Why have you stolen my silver cup? |
| 5 ινα τι εκλεψατε μου το κονδυ το αργυρουν ου τουτο εστιν εν ω πινει ο κυριος μου αυτος δε οιωνισμω οιωνιζεται εν αυτω πονηρα συντετελεσθε α πεποιηκατε | 5 Is it not from this that my lord drinks, and by this that he divines? You have done wrong in so doing.'" |
| 6 ευρων δε αυτους ειπεν αυτοις κατα τα ρηματα ταυτα | 6 When he overtook them, he spoke to them these words. |
| 7 οι δε ειπον αυτω ινα τι λαλει ο κυριος κατα τα ρηματα ταυτα μη γενοιτο τοις παισιν σου ποιησαι κατα το ρημα τουτο | 7 They said to him, "Why does my lord speak such words as these? Far be it from your servants that they should do such a thing! |
| 8 ει το μεν αργυριον ο ευρομεν εν τοις μαρσιπποις ημων απεστρεψαμεν προς σε εκ γης χανααν πως αν κλεψαιμεν εκ του οικου του κυριου σου αργυριον η χρυσιον | 8 Behold, the money which we found in the mouth of our sacks, we brought back to you from the land of Canaan; how then should we steal silver or gold from your lord's house? |
| 9 παρ' ω αν ευρεθη το κονδυ των παιδων σου αποθνησκετω και ημεις δε εσομεθα παιδες τω κυριω ημων | 9 With whomever of your servants it be found, let him die, and we also will be my lord's slaves." |
| 10 ο δε ειπεν και νυν ως λεγετε ουτως εσται ο ανθρωπος παρ' ω αν ευρεθη το κονδυ αυτος εσται μου παις υμεις δε εσεσθε καθαροι | 10 He said, "Let it be as you say: he with whom it is found shall be my slave, and the rest of you shall be blameless." |
| 11 και εσπευσαν και καθειλαν εκαστος τον μαρσιππον αυτου επι την γην και ηνοιξαν εκαστος τον μαρσιππον αυτου | 11 Then every man quickly lowered his sack to the ground, and every man opened his sack. |
| 12 ηρευνα δε απο του πρεσβυτερου αρξαμενος εως ηλθεν επι τον νεωτερον και ευρεν το κονδυ εν τω μαρσιππω τω βενιαμιν | 12 And he searched, beginning with the eldest and ending with the youngest; and the cup was found in Benjamin's sack. |
| 13 και διερρηξαν τα ιματια αυτων και επεθηκαν εκαστος τον μαρσιππον αυτου επι τον ονον αυτου και επεστρεψαν εις την πολιν | 13 Then they rent their clothes, and every man loaded his ass, and they returned to the city. |
| 14 εισηλθεν δε ιουδας και οι αδελφοι αυτου προς ιωσηφ ετι αυτου οντος εκει και επεσον εναντιον αυτου επι την γην | 14 When Judah and his brothers came to Joseph's house, he was still there; and they fell before him to the ground. |
| 15 ειπεν δε αυτοις ιωσηφ τι το πραγμα τουτο ο εποιησατε ουκ οιδατε οτι οιωνισμω οιωνιειται ανθρωπος οιος εγω | 15 Joseph said to them, "What deed is this that you have done? Do you not know that such a man as I can indeed divine?" |
| 16 ειπεν δε ιουδας τι αντερουμεν τω κυριω η τι λαλησωμεν η τι δικαιωθωμεν ο δε θεος ευρεν την αδικιαν των παιδων σου ιδου εσμεν οικεται τω κυριω ημων και ημεις και παρ' ω ευρεθη το κονδυ | 16 And Judah said, "What shall we say to my lord? What shall we speak? Or how can we clear ourselves? God has found out the guilt of your servants; behold, we are my lord's slaves, both we and he also in whose hand the cup has been found." |
| 17 ειπεν δε ιωσηφ μη μοι γενοιτο ποιησαι το ρημα τουτο ο ανθρωπος παρ' ω ευρεθη το κονδυ αυτος εσται μου παις υμεις δε αναβητε μετα σωτηριας προς τον πατερα υμων | 17 But he said, "Far be it from me that I should do so! Only the man in whose hand the cup was found shall be my slave; but as for you, go up in peace to your father." |
| 18 εγγισας δε αυτω ιουδας ειπεν δεομαι κυριε λαλησατω ο παις σου ρημα εναντιον σου και μη θυμωθης τω παιδι σου οτι συ ει μετα φαραω | 18 Then Judah went up to him and said, "O my lord, let your servant, I pray you, speak a word in my lord's ears, and let not your anger burn against your servant; for you are like Pharaoh himself. |
| 19 κυριε συ ηρωτησας τους παιδας σου λεγων ει εχετε πατερα η αδελφον | 19 My lord asked his servants, saying, 'Have you a father, or a brother?' |
| 20 και ειπαμεν τω κυριω εστιν ημιν πατηρ πρεσβυτερος και παιδιον γηρως νεωτερον αυτω και ο αδελφος αυτου απεθανεν αυτος δε μονος υπελειφθη τη μητρι αυτου ο δε πατηρ αυτον ηγαπησεν | 20 And we said to my lord, 'We have a father, an old man, and a young brother, the child of his old age; and his brother is dead, and he alone is left of his mother's children; and his father loves him.' |
| 21 ειπας δε τοις παισιν σου καταγαγετε αυτον προς με και επιμελουμαι αυτου | 21 Then you said to your servants, 'Bring him down to me, that I may set my eyes upon him.' |
| 22 και ειπαμεν τω κυριω ου δυνησεται το παιδιον καταλιπειν τον πατερα εαν δε καταλιπη τον πατερα αποθανειται | 22 We said to my lord, 'The lad cannot leave his father, for if he should leave his father, his father would die.' |
| 23 συ δε ειπας τοις παισιν σου εαν μη καταβη ο αδελφος υμων ο νεωτερος μεθ' υμων ου προσθησεσθε ετι ιδειν το προσωπον μου | 23 Then you said to your servants, 'Unless your youngest brother comes down with you, you shall see my face no more.' |
| 24 εγενετο δε ηνικα ανεβημεν προς τον παιδα σου πατερα δε ημων απηγγειλαμεν αυτω τα ρηματα του κυριου | 24 When we went back to your servant my father we told him the words of my lord. |
| 25 ειπεν δε ημιν ο πατηρ ημων βαδισατε παλιν αγορασατε ημιν μικρα βρωματα | 25 And when our father said, 'Go again, buy us a little food,' |
| 26 ημεις δε ειπαμεν ου δυνησομεθα καταβηναι αλλ' ει μεν ο αδελφος ημων ο νεωτερος καταβαινει μεθ' ημων καταβησομεθα ου γαρ δυνησομεθα ιδειν το προσωπον του ανθρωπου του αδελφου του νεωτερου μη οντος μεθ' ημων | 26 we said, 'We cannot go down. If our youngest brother goes with us, then we will go down; for we cannot see the man's face unless our youngest brother is with us.' |
| 27 ειπεν δε ο παις σου ο πατηρ ημων προς ημας υμεις γινωσκετε οτι δυο ετεκεν μοι η γυνη | 27 Then your servant my father said to us, 'You know that my wife bore me two sons; |
| 28 και εξηλθεν ο εις απ' εμου και ειπατε οτι θηριοβρωτος γεγονεν και ουκ ειδον αυτον ετι και νυν | 28 one left me, and I said, Surely he has been torn to pieces; and I have never seen him since. |
| 29 εαν ουν λαβητε και τουτον εκ προσωπου μου και συμβη αυτω μαλακια εν τη οδω και καταξετε μου το γηρας μετα λυπης εις αδου | 29 If you take this one also from me, and harm befalls him, you will bring down my gray hairs in sorrow to Sheol.' |
| 30 νυν ουν εαν εισπορευωμαι προς τον παιδα σου πατερα δε ημων και το παιδαριον μη η μεθ' ημων η δε ψυχη αυτου εκκρεμαται εκ της τουτου ψυχης | 30 Now therefore, when I come to your servant my father, and the lad is not with us, then, as his life is bound up in the lad's life, |
| 31 και εσται εν τω ιδειν αυτον μη ον το παιδαριον μεθ' ημων τελευτησει και καταξουσιν οι παιδες σου το γηρας του παιδος σου πατρος δε ημων μετ' οδυνης εις αδου | 31 when he sees that the lad is not with us, he will die; and your servants will bring down the gray hairs of your servant our father with sorrow to Sheol. |
| 32 ο γαρ παις σου εκδεδεκται το παιδιον παρα του πατρος λεγων εαν μη αγαγω αυτον προς σε και στησω αυτον εναντιον σου ημαρτηκως εσομαι προς τον πατερα πασας τας ημερας | 32 For your servant became surety for the lad to my father, saying, 'If I do not bring him back to you, then I shall bear the blame in the sight of my father all my life.' |
| 33 νυν ουν παραμενω σοι παις αντι του παιδιου οικετης του κυριου το δε παιδιον αναβητω μετα των αδελφων | 33 Now therefore, let your servant, I pray you, remain instead of the lad as a slave to my lord; and let the lad go back with his brothers. |
| 34 πως γαρ αναβησομαι προς τον πατερα του παιδιου μη οντος μεθ' ημων ινα μη ιδω τα κακα α ευρησει τον πατερα μου | 34 For how can I go back to my father if the lad is not with me? I fear to see the evil that would come upon my father." |