| 1 Και ενω αυτος προσηυχετο εν τοπω τινι, καθως επαυσεν, ειπε τις των μαθητων αυτου προς αυτον? Κυριε, διδαξον ημας να προσευχωμεθα, καθως και ο Ιωαννης εδιδαξε τους μαθητας αυτου. | 1 He was praying in a certain place, and when he ceased, one of his disciples said to him, "Lord, teach us to pray, as John taught his disciples." |
| 2 Ειπε δε προς αυτους? Οταν προσευχησθε, λεγετε? Πατερ ημων ο εν τοις ουρανοις, αγιασθητω το ονομα σου, ελθετω η βασιλεια σου, γενηθητω το θελημα σου ως εν ουρανω, και επι της γης? | 2 And he said to them, "When you pray, say: "Father, hallowed be thy name. Thy kingdom come. |
| 3 τον αρτον ημων τον επιουσιον διδε εις ημας καθ' ημεραν? | 3 Give us each day our daily bread; |
| 4 και συγχωρησον εις ημας τας αμαρτιας ημων, διοτι και ημεις συγχωρουμεν εις παντα αμαρτανοντα εις ημας? και μη φερης ημας εις πειρασμον, αλλ' ελευθερωσον ημας απο του πονηρου. | 4 and forgive us our sins, for we ourselves forgive every one who is indebted to us; and lead us not into temptation." |
| 5 Και ειπε προς αυτους? Εαν τις εξ υμων εχη φιλον, και υπαγη προς αυτον το μεσονυκτιον και ειπη προς αυτον? Φιλε, δανεισον μοι τρεις αρτους, | 5 And he said to them, "Which of you who has a friend will go to him at midnight and say to him, 'Friend, lend me three loaves; |
| 6 επειδη ηλθε φιλος μου προς εμε εξ οδοιποριας, και δεν εχω τι να βαλω εμπροσθεν αυτου. | 6 for a friend of mine has arrived on a journey, and I have nothing to set before him'; |
| 7 Και εκεινος αποκριθεις εσωθεν ειπη? Μη με ενοχλει? η θυρα ειναι ηδη κεκλεισμενη και τα παιδια μου ειναι μετ' εμου εις την κλινην? δεν δυναμαι να σηκωθω και να σοι δωσω. | 7 and he will answer from within, 'Do not bother me; the door is now shut, and my children are with me in bed; I cannot get up and give you anything?' |
| 8 Σας λεγω? Και αν δεν σηκωθη και δωση εις αυτον, διοτι ειναι φιλος αυτου, τουλαχιστον δια την αναιδειαν αυτου θελει σηκωθη και δωσει εις αυτον οσα χρειαζεται. | 8 I tell you, though he will not get up and give him anything because he is his friend, yet because of his importunity he will rise and give him whatever he needs. |
| 9 Και εγω σας λεγω? Αιτειτε και θελει σας δοθη? ζητειτε και θελετε ευρει, κρουετε και θελει σας ανοιχθη. | 9 And I tell you, Ask, and it will be given you; seek, and you will find; knock, and it will be opened to you. |
| 10 Διοτι πας ο αιτων λαμβανει, και ο ζητων ευρισκει, και εις τον κρουοντα θελει ανοιχθη. | 10 For every one who asks receives, and he who seeks finds, and to him who knocks it will be opened. |
| 11 Και εαν τις εξ υμων ηναι πατηρ, και ο υιος αυτου ζητηση αρτον, μηπως θελει δωσει εις αυτον λιθον; και εαν οψαριον, μηπως αντι οψαριου θελει δωσει εις αυτον οφιν; | 11 What father among you, if his son asks for a fish, will instead of a fish give him a serpent; |
| 12 η και αν ζητηση ωον, μηπως θελει δωσει εις αυτον σκορπιον; | 12 or if he asks for an egg, will give him a scorpion? |
| 13 εαν λοιπον σεις, πονηροι οντες, εξευρετε να διδητε καλας δοσεις εις τα τεκνα σας, ποσω μαλλον ο Πατηρ ο ουρανιος θελει δωσει Πνευμα Αγιον εις τους αιτουντας παρ' αυτου; | 13 If you then, who are evil, know how to give good gifts to your children, how much more will the heavenly Father give the Holy Spirit to those who ask him!" |
| 14 Και εξεβαλλε δαιμονιον, και αυτο ητο κωφον? αφου δε εξηλθε το δαιμονιον, ελαλησεν ο κωφος, και εθαυμασαν οι οχλοι. | 14 Now he was casting out a demon that was dumb; when the demon had gone out, the dumb man spoke, and the people marveled. |
| 15 Τινες ομως εξ αυτων ειπον? Δια του Βεελζεβουλ του αρχοντος των δαιμονιων εκβαλλει τα δαιμονια. | 15 But some of them said, "He casts out demons by Be-elzebul, the prince of demons"; |
| 16 Αλλοι δε πειραζοντες εζητουν παρ' αυτου σημειον εξ ουρανου. | 16 while others, to test him, sought from him a sign from heaven. |
| 17 Πλην αυτος νοησας τους διαλογισμους αυτων, ειπε προς αυτους? Πασα βασιλεια διαιρεθεισα καθ' εαυτης ερημουται, και οικος διαιρεθεις καθ' εαυτου πιπτει. | 17 But he, knowing their thoughts, said to them, "Every kingdom divided against itself is laid waste, and a divided household falls. |
| 18 Εαν λοιπον και ο Σατανας διηρεθη καθ' εαυτου, πως θελει σταθη η βασιλεια αυτου, επειδη λεγετε οτι εγω εκβαλλω τα δαιμονια δια του Βεελζεβουλ. | 18 And if Satan also is divided against himself, how will his kingdom stand? For you say that I cast out demons by Be-elzebul. |
| 19 Αλλ' εαν εγω δια του Βεελζεβουλ εκβαλλω τα δαιμονια, οι υιοι σας δια τινος εκβαλλουσι; δια τουτο αυτοι θελουσιν εισθαι κριται σας. | 19 And if I cast out demons by Be-elzebul, by whom do your sons cast them out? Therefore they shall be your judges. |
| 20 Αλλ' εαν δια του δακτυλου του Θεου εκβαλλω τα δαιμονια, αρα εφθασεν εις εσας η βασιλεια του Θεου. | 20 But if it is by the finger of God that I cast out demons, then the kingdom of God has come upon you. |
| 21 Οταν ο ισχυρος καθωπλισμενος φυλαττη την εαυτου αυλην, τα υπαρχοντα αυτου ειναι εν ειρηνη? | 21 When a strong man, fully armed, guards his own palace, his goods are in peace; |
| 22 οταν ομως ο ισχυροτερος αυτου επελθων νικηση αυτον, αφαιρει την πανοπλιαν αυτου, εις την οποιαν εθαρρει, και διαμοιραζει τα λαφυρα αυτου. | 22 but when one stronger than he assails him and overcomes him, he takes away his armor in which he trusted, and divides his spoil. |
| 23 Οστις δεν ειναι μετ' εμου ειναι κατ' εμου, και οστις δεν συναγει μετ' εμου σκορπιζει. | 23 He who is not with me is against me, and he who does not gather with me scatters. |
| 24 Οταν το ακαθαρτον πνευμα εξελθη απο του ανθρωπου, διερχεται δι' ανυδρων τοπων και ζητει αναπαυσιν, και μη ευρισκον λεγει? ας υποστρεψω εις τον οικον μου οθεν εξηλθον? | 24 "When the unclean spirit has gone out of a man, he passes through waterless places seeking rest; and finding none he says, 'I will return to my house from which I came.' |
| 25 και ελθον ευρισκει αυτον σεσαρωμενον και εστολισμενον. | 25 And when he comes he finds it swept and put in order. |
| 26 Τοτε υπαγει και παραλαμβανει επτα αλλα πνευματα πονηροτερα εαυτου, και εισελθοντα κατοικουσιν εκει, και γινονται τα εσχατα του ανθρωπου εκεινου χειροτερα των πρωτων. | 26 Then he goes and brings seven other spirits more evil than himself, and they enter and dwell there; and the last state of that man becomes worse than the first." |
| 27 Και ενω αυτος ελεγε ταυτα, γυνη τις εκ του οχλου υψωσασα φωνην, ειπε προς αυτον? Μακαρια η κοιλια ητις σε εβαστασε, και οι μαστοι, τους οποιους εθηλασας. | 27 As he said this, a woman in the crowd raised her voice and said to him, "Blessed is the womb that bore you, and the breasts that you sucked!" |
| 28 Αυτος δε ειπε? Μακαριοι μαλλον οι ακουοντες τον λογον του Θεου και φυλαττοντες αυτον. | 28 But he said, "Blessed rather are those who hear the word of God and keep it!" |
| 29 Και ενω οι οχλοι συνηθροιζοντο, ηρχισε να λεγη? Η γενεα αυτη ειναι πονηρα? σημειον ζητει, και σημειον δεν θελει δοθη εις αυτην ειμη το σημειον Ιωνα του προφητου. | 29 When the crowds were increasing, he began to say, "This generation is an evil generation; it seeks a sign, but no sign shall be given to it except the sign of Jonah. |
| 30 Διοτι καθως ο Ιωνας εγεινε σημειον εις τους Νινευιτας, ουτω θελει εισθαι και ο Υιος του ανθρωπου εις την γενεαν ταυτην. | 30 For as Jonah became a sign to the men of Nineveh, so will the Son of man be to this generation. |
| 31 Η βασιλισσα του νοτου θελει σηκωθη εν τη κρισει μετα των ανθρωπων της γενεας ταυτης και θελει κατακρινει αυτους, διοτι ηλθεν εκ των περατων της γης δια να ακουση την σοφιαν του Σολομωντος, και ιδου, πλειοτερον του Σολομωντος ειναι εδω. | 31 The queen of the South will arise at the judgment with the men of this generation and condemn them; for she came from the ends of the earth to hear the wisdom of Solomon, and behold, something greater than Solomon is here. |
| 32 Οι ανδρες της Νινευι θελουσιν αναστηθη εν τη κρισει μετα της γενεας ταυτης και θελουσι κατακρινει αυτην, διοτι μετενοησαν εις το κηρυγμα του Ιωνα, και ιδου, πλειοτερον του Ιωνα ειναι εδω. | 32 The men of Nineveh will arise at the judgment with this generation and condemn it; for they repented at the preaching of Jonah, and behold, something greater than Jonah is here. |
| 33 Ουδεις δε λυχνον αναψας θετει εις τοπον αποκρυφον ουδε υπο τον μοδιον, αλλ' επι τον λυχνοστατην, δια να βλεπωσι το φως οι εισερχομενοι. | 33 "No one after lighting a lamp puts it in a cellar or under a bushel, but on a stand, that those who enter may see the light. |
| 34 Ο λυχνος του σωματος ειναι ο οφθαλμος? οταν λοιπον ο οφθαλμος σου ηναι καθαρος, και ολον το σωμα σου ειναι φωτεινον? αλλ' οταν ηναι πονηρος, και το σωμα σου ειναι σκοτεινον. | 34 Your eye is the lamp of your body; when your eye is sound, your whole body is full of light; but when it is not sound, your body is full of darkness. |
| 35 Προσεχε λοιπον μηποτε το φως το εν σοι ηναι σκοτος. | 35 Therefore be careful lest the light in you be darkness. |
| 36 Εαν λοιπον ολον το σωμα σου ηναι φωτεινον, μη εχον τι μερος σκοτεινον, θελει εισθαι φωτεινον ολον, καθως οταν ο λυχνος σε φωτιζη δια της λαμψεως. | 36 If then your whole body is full of light, having no part dark, it will be wholly bright, as when a lamp with its rays gives you light." |
| 37 Και αφου ελαλησε ταυτα, Φαρισαιος τις παρεκαλει αυτον να γευματιση εν τω οικω αυτου? εισελθων δε εκαθησεν εις την τραπεζαν. | 37 While he was speaking, a Pharisee asked him to dine with him; so he went in and sat at table. |
| 38 Ο δε Φαρισαιος ιδων εθαυμασεν οτι δεν ενιφθη πρωτον πριν του γευματος. | 38 The Pharisee was astonished to see that he did not first wash before dinner. |
| 39 Και ο Κυριος ειπε προς αυτον? Τωρα σεις οι Φαρισαιοι το εξωθεν του ποτηριου και του πινακιου καθαριζετε, το δε εσωτερικον σας γεμει αρπαγης και πονηριας. | 39 And the Lord said to him, "Now you Pharisees cleanse the outside of the cup and of the dish, but inside you are full of extortion and wickedness. |
| 40 Αφρονες, εκεινος οστις εκαμε το εξωθεν δεν εκαμε και το εσωθεν; | 40 You fools! Did not he who made the outside make the inside also? |
| 41 Πλην δοτε ελεημοσυνην τα υπαρχοντα υμων, και ιδου, τα παντα ειναι καθαρα εις εσας. | 41 But give for alms those things which are within; and behold, everything is clean for you. |
| 42 Αλλ' ουαι εις εσας τους Φαρισαιους, διοτι αποδεκατιζετε το ηδυοσμον και το πηγανον και παν λαχανον, και παραβλεπετε την κρισιν και την αγαπην του Θεου? ταυτα επρεπε να καμητε και εκεινα να μη αφησητε. | 42 "But woe to you Pharisees! for you tithe mint and rue and every herb, and neglect justice and the love of God; these you ought to have done, without neglecting the others. |
| 43 Ουαι εις εσας τους Φαρισαιους, διοτι αγαπατε την πρωτοκαθεδριαν εν ταις συναγωγαις και τους ασπασμους εν ταις αγοραις. | 43 Woe to you Pharisees! for you love the best seat in the synagogues and salutations in the market places. |
| 44 Ουαι εις εσας, γραμματεις και Φαρισαιοι, υποκριται, διοτι εισθε ως τα μνημεια, τα οποια δεν φαινονται, και οι ανθρωποι οι περιπατουντες επανω δεν γνωριζουσιν. | 44 Woe to you! for you are like graves which are not seen, and men walk over them without knowing it." |
| 45 Αποκριθεις δε τις των νομικων, λεγει προς αυτον? Διδασκαλε, ταυτα λεγων και ημας υβριζεις. | 45 One of the lawyers answered him, "Teacher, in saying this you reproach us also." |
| 46 Ο δε ειπε? Και εις εσας τους νομικους ουαι, διοτι φορτιζετε τους ανθρωπους φορτια δυσβαστακτα, και σεις με ενα των δακτυλων σας δεν εγγιζετε τα φορτια. | 46 And he said, "Woe to you lawyers also! for you load men with burdens hard to bear, and you yourselves do not touch the burdens with one of your fingers. |
| 47 Ουαι εις εσας, διοτι οικοδομειτε τα μνημεια των προφητων, οι δε πατερες σας εφονευσαν αυτους. | 47 Woe to you! for you build the tombs of the prophets whom your fathers killed. |
| 48 Αρα μαρτυρειτε και συμφωνειτε εις τα εργα των πατερων σας, διοτι αυτοι μεν εφονευσαν αυτους, σεις δε οικοδομειτε τα μνημεια αυτων. | 48 So you are witnesses and consent to the deeds of your fathers; for they killed them, and you build their tombs. |
| 49 Δια τουτο και η σοφια του Θεου ειπε? Θελω αποστειλει εις αυτους προφητας και αποστολους, και εξ αυτων θελουσι φονευσει και εκδιωξει, | 49 Therefore also the Wisdom of God said, 'I will send them prophets and apostles, some of whom they will kill and persecute,' |
| 50 δια να εκζητηθη το αιμα παντων των προφητων, το εκχυνομενον απο της αρχης του κοσμου, απο της γενεας ταυτης, | 50 that the blood of all the prophets, shed from the foundation of the world, may be required of this generation, |
| 51 απο του αιματος του Αβελ εως του αιματος Ζαχαριου του φονευθεντος μεταξυ του θυσιαστηριου και του ναου? ναι, σας λεγω, θελει εκζητηθη απο της γενεας ταυτης. | 51 from the blood of Abel to the blood of Zechariah, who perished between the altar and the sanctuary. Yes, I tell you, it shall be required of this generation. |
| 52 Ουαι εις εσας τους νομικους, διοτι αφηρεσατε το κλειδιον της γνωσεως? σεις δεν εισηλθετε και τους εισερχομενους ημποδισατε. | 52 Woe to you lawyers! for you have taken away the key of knowledge; you did not enter yourselves, and you hindered those who were entering." |
| 53 Ενω δε αυτος ελεγε ταυτα προς αυτους, ηρχισαν οι γραμματεις και οι Φαρισαιοι να διεγειρωσιν αυτον σφοδρα και να βιαζωσιν αυτον να ομιληση, ερωτωντες περι πολλων, | 53 As he went away from there, the scribes and the Pharisees began to press him hard, and to provoke him to speak of many things, |
| 54 ενεδρευοντες αυτον και ζητουντες να αρπασωσι τι απο του στοματος αυτου, δια να κατηγορησωσιν αυτον. | 54 lying in wait for him, to catch at something he might say. |
