1 Kings 13

NEW JERUSALEM	Biblia Tysiąclecia
1 There came to Bethel at Yahweh's command a man of God from Judah, just as Jeroboam wasstanding by the altar to offer the sacrifice,	1 Pewnego razu, kiedy Jeroboam stał przy ołtarzu, składając ofiarę kadzielną, przyszedł z nakazu Pańskiego mąż Boży z Judy do Betel
2 and at Yahweh's command this man denounced the altar. 'Altar, altar,' he said, 'Yahweh says this, "Ason is to be born to the House of David, Josiah by name, and on you he wil slaughter the priests of the highplaces who have offered sacrifice on you, and on you he will burn human bones." '	2 i z nakazu Pańskiego tak zawołał do ołtarza: Ołtarzu, ołtarzu! Tak mówi Pan: Oto rodowi Dawida narodzi się syn, imieniem Jozjasz, który na tobie złoży ofiarę z kapłanów wyżyn, spalających na tobie ofiary kadzielne. Będą palić na tobie kości ludzkie.
3 At the same time he gave a sign. 'This is the sign', he said, 'that Yahweh has spoken, "This altar willburst apart and the ashes which are on it will be spilt." '	3 Nadto w tym dniu dał cudowny znak, ogłaszając: Taki będzie ten cudowny znak, który zapowiedział Pan: Oto ten ołtarz rozpadnie się i rozsypie się popiół, który jest na nim.
4 When the king heard how the man of God denounced the altar of Bethel, he stretched out his handfrom the altar, saying, 'Seize him!' But the hand he stretched out against the man withered, and he could notdraw it back,	4 Kiedy król Jeroboam usłyszał słowo męża Bożego, które wypowiedział do ołtarza w Betel, natychmiast wyciągnął znad ołtarza rękę, wołając: Schwytajcie go! A wtedy uschła mu ręka, którą wyciągnął ku niemu, i nie mógł jej cofnąć ku sobie.
5 and the altar burst apart and the ashes from the altar were spilt, in accordance with the sign given bythe man of God at Yahweh's command.	5 Ołtarz zaś rozpadł się, a popiół z ołtarza rozsypał się stosownie do cudownego znaku danego przez męża Bożego z nakazu Pańskiego.
6 The king said to the man of God, 'I beg you to placate Yahweh your God, and so restore me the use ofmy hand.' The man of God placated Yahweh; the king's hand was restored as it had been before.	6 Wobec tego król zwrócił się do męża Bożego, mówiąc: Przejednajże oblicze Pana, twego Boga, [i pomódl się za mnie], abym odzyskał władzę w swojej ręce! Wtedy mąż Boży przejednał oblicze Pana i wnet król odzyskał władzę w swojej ręce i znowu stała się taką, jak poprzednio.
7 The king then said to the man of God, 'Come home with me and refresh yourself, and I shall give you apresent,'	7 Następnie król przemówił do męża Bożego: Przyjdź ze mną do domu i pożyw się, to ci złożę dar.
8 but the man of God replied to the king, 'Were you to give me half your palace, I would not go with you. Iwil eat and drink nothing here,	8 Na to mąż Boży odrzekł królowi: Choćbyś mi dał pół twego domu, nie pójdę z tobą i nie będę jadł chleba ani też pił wody w tym miejscu,
9 for I have had Yahweh's order, "You are to eat or drink nothing, nor to return by the way you came." '	9 bo tak mi nakazało słowo Pańskie: Nie będziesz jadł chleba ani też pił wody oraz nie powrócisz tą drogą, którąś przyszedł.
10 And he left by another road and did not return by the way he had come to Bethel.	10 Poszedł więc inną drogą, nie wracając tą drogą, którą przyszedł do Betel.
11 Now there was an old prophet living in Bethel, and his sons came to tel him al that the man of Godhad done in Bethel that day; and the words which he had said to the king, they told these to their father too.	11 Był zaś pewien stary prorok, mieszkający w Betel. Otóż jego synowie przyszli i opowiedzieli mu wszystko o czynie, jakiego w owym dniu dokonał mąż Boży w Betel, oraz powtórzyli swemu ojcu te słowa, które wypowiedział do króla.
12 'Which road did he take?' their father asked. His sons showed him the road which the man of Godwho came from Judah had taken.	12 Wtedy ich ojciec rzekł do nich: Którą drogą poszedł? Synowie jego wskazali mu drogę, którą udał się mąż Boży, przybyły z Judy.
13 'Saddle the donkey for me,' he said to his sons; they saddled the donkey for him and he mounted.	13 On zaś rozkazał swoim synom: Osiodłajcie mi osła! Więc osiodłali mu osła, a on wsiadł na niego,
14 He fol owed the man of God and found him sitting under a terebinth. 'Are you the man of God', hesaid, 'who came from Judah?' 'I am,' he replied.	14 podążając za mężem Bożym. Kiedy znalazł go, siedzącego pod terebintem, przemówił do niego: Czyś ty jest mężem Bożym, który przyszedł z Judy? On zaś mu odrzekł: Ja.
15 'Come home with me,' he said, 'and take some food.'	15 Wtedy mu powiedział: Chodź ze mną do domu, abyś spożył chleb.
16 'I cannot go back with you,' he answered, 'or eat or drink anything here,	16 Ale on odrzekł mu: Nie mogę wrócić z tobą [i iść z tobą] ani też nie będę jadł chleba i pił z tobą wody w tej miejscowości,
17 for I have received Yahweh's order, "You are to eat or drink nothing there, nor to return by the wayyou came." '	17 bo Pan powiedział do mnie słowo: Nie będziesz tam jadł chleba ani pił wody i nie pójdziesz z powrotem tą drogą, którą przyszedłeś.
18 'I too am a prophet like you,' the other replied, 'and an angel told me this by Yahweh's command,"Bring him back with you to your house to eat and drink." ' He was lying to him.	18 Na to mu odparł: Ja też jestem prorokiem, jak i ty. Mnie też anioł rzekł słowa Pańskie: Zawróć go ze sobą do twego domu, aby spożył chleb i napił się wody. Oszukał go.
19 The man of God went back with him; he ate and drank at his house.	19 Dlatego tamten wrócił z nim, a później w jego domu spożył chleb i napił się wody.
20 As they were sitting at table a word of Yahweh came to the prophet who had brought him back,	20 A gdy oni siedzieli przy stole, wówczas Pan skierował słowo do proroka, który go zawrócił z drogi.
21 and he addressed the man of God who came from Judah. 'Yahweh says this,' he said. ' "Since you have defied Yahweh's command and not obeyed the orders which Yahweh your God gave you,	21 Zawołał on do męża Bożego, przybyłego z Judy: Tak mówi Pan: Za to, że sprzeniewierzyłeś się słowom Pana i nie spełniłeś polecenia, które ci dał Pan, Bóg twój,
22 but have come back and eaten and drunk where he forbade you to eat and drink, your corpse wilnever reach the tomb of your ancestors." '	22 gdyż powróciłeś i spożyłeś chleb oraz napiłeś się wody w tym miejscu, o którym ci powiedział: Nie jedz tam chleba i nie pij wody! - twój trup nie wejdzie do grobu twoich przodków.
23 After he had eaten and drunk, the prophet saddled the donkey for him, and he turned about and wentaway.	23 Kiedy już zjedli chleb i napili się wody, osiodłał osła owemu prorokowi, którego zawrócił z drogi.
24 A lion met him on the road and killed him; his corpse lay stretched out on the road; the donkey stoodthere beside it; the lion stood by the corpse too.	24 A gdy ów odjechał, na drodze napadł na niego lew i zabił go. Trup jego leżał porzucony na drodze, a koło niego stał osioł. Również i ów lew stał koło trupa.
25 People going by saw the corpse lying on the road and the lion standing by the corpse, and went andspoke about it in the town where the old prophet lived.	25 Po upływie pewnego czasu przechodzili ludzie i ujrzawszy trupa porzuconego na drodze oraz lwa stojącego koło trupa, przyszli i powiedzieli o tym w mieście, w którym ów stary prorok mieszkał.
26 When the prophet who had made the man turn back heard about it, he said, 'That is the man of Godwho defied Yahweh's command! Yahweh has handed him over to the lion, which has mauled and kil ed him, justas Yahweh had foretold it would.'	26 Gdy dowiedział się o tym prorok, który zawrócił go z drogi, powiedział: To jest mąż Boży, który sprzeniewierzył się słowom Pana, i dlatego Pan zesłał na niego lwa, aby go rozszarpał i zabił, według zapowiedzianego mu wyroku przez Pana.
27 He said to his sons, 'Saddle the donkey for me,' and they saddled it.	27 Następnie rzekł do swoich synów: Osiodłajcie mi osła! Więc go osiodłali.
28 He set off and found the man's corpse lying on the road with the donkey and the lion standing besidethe corpse; the lion had neither eaten the corpse nor mauled the donkey.	28 Wtedy pojechał i znalazł trupa porzuconego na drodze, jako też osła i lwa stojących koło trupa. Lew ten nie pożarł trupa i nie rozszarpał owego osła.
29 The prophet lifted the corpse of the man of God and put it on the donkey and brought it back to thetown where he lived to hold mourning for him and bury him.	29 Więc prorok podniósł trupa męża Bożego i włożył go na osła oraz przywiózł go z powrotem do miasta, aby go opłakiwać i pogrzebać.
30 He laid the corpse in his own tomb, and they raised the mourning cry for him, 'Alas, my brother!'	30 W końcu złożył jego zwłoki w swoim grobie. Zapłakano wtedy nad nim: Ach, mój bracie!
31 After burying him, the prophet said to his sons, 'When I die, bury me in the same tomb as the man ofGod, lay my bones beside his.	31 Kiedy już go pochował, rzekł [prorok] do swoich synów: Po mojej śmierci pochowacie mnie w tym grobie, w którym został pochowany mąż Boży. Złóżcie mnie koło jego kości, aby moje kości zachowane były dzięki jego kościom.
32 For the word he uttered at Yahweh's command against the altar of Bethel and against al the shrinesof the high places in the towns of Samaria will certainly come true.'	32 Bo na pewno spełni się ta zapowiedź, którą on ogłosił jako wyrok Pański na ten ołtarz w Betel i na wszystkie przybytki wyżyn, które są w miastach Samarii.
33 Jeroboam did not give up his wicked ways after this incident, but went on appointing priests for thehigh places from the common people. He consecrated as priests of the high places any who wished to be.	33 Jednak po tych wydarzeniach Jeroboam nie zawrócił ze swej złej drogi, lecz przeciwnie, mianował kapłanów wyżyn spośród zwykłego ludu. Kto tylko chciał, tego wprowadzał na urząd, tak iż stawał się kapłanem wyżyn.
34 Such conduct made the House of Jeroboam a sinful House, and caused its ruin and extinction fromthe face of the earth.	34 Takie postępowanie stało się dla rodu Jeroboama sposobnością do grzechu i powodem usunięcia go i zgładzenia z powierzchni ziemi.