Proverbs 17

NEW AMERICAN BIBLE	Biblia Tysiąclecia
1 Better a dry crust with peace than a house full of feasting with strife.	1 Lepszy jest suchy kęs chleba w spokoju niż dom pełen biesiad kłótliwych.
2 An intelligent servant will rule over a worthless son, and will share the inheritance with the brothers.	2 Sługa rozumny weźmie górę nad bezecnym synem i z braćmi posiądzie dziedzictwo.
3 The crucible for silver, and the furnace for gold, but the tester of hearts is the LORD.	3 Dla srebra - tygiel, dla złota - piec, a dla serc probierzem jest Pan.
4 The evil man gives heed to wicked lips, and listens to falsehood from a mischievous tongue.	4 Nikczemnik zważa na wargi nieprawe, oszust słucha języka przewrotnych.
5 He who mocks the poor blasphemes his Maker; he who is glad at calamity will not go unpunished.	5 Kto drwi z ubogiego, znieważa jego Stwórcę, kto cieszy się z klęski, nie ujdzie karania.
6 Grandchildren are the crown of old men, and the glory of children is their parentage.	6 Koroną starców - synowie synów, a chlubą synów - ojcowie.
7 Fine words are out of place in a fool; how much more, lying words in a noble!	7 Nie przystoi głupcowi mowa wytworna, tym mniej możnemu - warga kłamliwa.
8 A man who has a bribe to offer rates it a magic stone; at every turn it brings him success.	8 Dla dającego - dar kamieniem szczęścia: gdziekolwiek się zwróci, ma powodzenie.
9 He who covers up a misdeed fosters friendship, but he who gossips about it separates friends.	9 Kto szuka miłości, cudzy błąd tai; kto sprawę rozgłasza, poróżnia przyjaciół.
10 A single reprimand does more for a man of intelligence than a hundred lashes for a fool.	10 Nagana głębiej działa na mądrego niżeli na głupiego sto batów.
11 On rebellion alone is the wicked man bent, but a merciless messenger will be sent against him.	11 Zły szuka jedynie buntu, lecz zwiastun nieszczęścia będzie mu posłany.
12 Face a bear robbed of her cubs, but never a fool in his folly!	12 Raczej spotkać niedźwiedzicę, co straciła małe, niżeli głupiego z jego głupotą.
13 If a man returns evil for good, from his house evil will not depart.	13 Kto złem za dobre odpłaca, temu zło nie ustąpi z domu.
14 The start of strife is like the opening of a dam; therefore, check a quarrel before it begins!	14 Kłótnię zaczynać to dać upust wodzie, nim spór wybuchnie - uciekaj!
15 He who condones the wicked, he who condemns the just, are both an abomination to the LORD.	15 Kto uwalnia łotra i kto skazuje niewinnych: Pan do obu czuje odrazę.
16 Of what use in the fool's hand are the means to buy wisdom, since he has no mind for it?	16 Po cóż pieniądze w ręku głupiego? Brak mu rozumu, by nabyć mądrości.
17 He who is a friend is always a friend, and a brother is born for the time of stress.	17 Przyjaciel kocha w każdym czasie, a bratem się staje w nieszczęściu.
18 Senseless is the man who gives his hand in pledge, who becomes surety for his neighbor.	18 Niemądry jest ten, kto daje porękę i kto przysięgą ręczy za bliźniego.
19 He who loves strife loves guilt; he who builds his gate high courts disaster.	19 Kto lubi kłótnie, grzech lubi, kto podwyższa bramę, szuka zagłady.
20 He who is perverse in heart finds no good, and a double-tongued man falls into trouble.	20 Szczęścia nie zazna serce przewrotne, w zło wpada - kto przewrotny w języku.
21 To be a fool's parent is grief for a man; the father of a numskull has no joy.	21 Kto zrodził głupca, wiele ma zmartwień, nie cieszy się ojciec nicponia.
22 A joyful heart is the health of the body, but a depressed spirit dries up the bones.	22 Radość serca wychodzi na zdrowie, duch przygnębiony wysusza kości.
23 The wicked man accepts a concealed bribe to pervert the course of justice.	23 Niegodziwiec dar bierze z zanadrza, by ścieżki prawa naginać.
24 The man of intelligence fixes his gaze on wisdom, but the eyes of a fool are on the ends of the earth.	24 Przed rozumnego obliczem jest mądrość, lecz oczy głupiego na krańcach ziemi.
25 A foolish son is vexation to his father, and bitter sorrow to her who bore him.	25 Zmartwieniem ojca syn niemądry, goryczą - swej rodzicielki.
26 It is wrong to fine an innocent man, but beyond reason to scourge princes.	26 Dla sprawiedliwego i kara grzywny niedobra, zbić rózgą zacnego to przeciw prawości.
27 He who spares his words is truly wise, and he who is chary of speech is a man of intelligence.	27 Rozsądek posiadł, kto w słowach oszczędny, kto spokojnego ducha - roztropny.
28 Even a fool, if he keeps silent, is considered wise; if he closes his lips, intelligent.	28 I głupi, gdy milczy, wydaje się mądrym, kto wargi zamyka - bezpieczny.