| 1 Kiedy zbliżył się czas śmierci Dawida, wtedy rozkazał swemu synowi, Salomonowi, mówiąc: | 1 When David's time to die drew near, he charged Solomon his son, saying, |
| 2 Ja wyruszam w drogę [przeznaczoną ludziom na] całej ziemi. Ty zaś bądź mocny i okaż się mężem! | 2 "I am about to go the way of all the earth. Be strong, and show yourself a man, |
| 3 Będziesz strzegł zarządzeń Pana, Boga twego, aby iść za Jego wskazaniami, przestrzegać Jego praw, poleceń i nakazów, jak napisano w Prawie Mojżesza, aby ci się powiodło wszystko, co zamierzysz, i wszystko, czym się zajmiesz, | 3 and keep the charge of the LORD your God, walking in his ways and keeping his statutes, his commandments, his ordinances, and his testimonies, as it is written in the law of Moses, that you may prosper in all that you do and wherever you turn; |
| 4 ażeby też Pan spełnił swą obietnicę, którą mi dał, mówiąc: Jeśli twoi synowie będą strzec swej drogi, postępując wobec Mnie szczerze z całego serca i z całej duszy, to wtedy nie będzie ci odjęty potomek na tronie Izraela. | 4 that the LORD may establish his word which he spoke concerning me, saying, 'If your sons take heed to their way, to walk before me in faithfulness with all their heart and with all their soul, there shall not fail you a man on the throne of Israel.' |
| 5 Poza tym ty wiesz, co uczynił mi Joab, syn Serui; co uczynił dwom dowódcom wojska izraelskiego - Abnerowi, synowi Nera, i Amasie, synowi Jetera, kiedy ich zabił i przelał krew w czasie pokoju, jak na wojnie, i zbroczył tą krwią wojny swój pas na biodrach i sandały na nogach. | 5 "Moreover you know also what Joab the son of Zeruiah did to me, how he dealt with the two commanders of the armies of Israel, Abner the son of Ner, and Amasa the son of Jether, whom he murdered, avenging in time of peace blood which had been shed in war, and putting innocent blood upon the girdle about my loins, and upon the sandals on my feet. |
| 6 Uczynisz więc według twojej roztropności i nie dozwolisz, aby w sędziwym wieku spokojnie zstąpił do Szeolu. | 6 Act therefore according to your wisdom, but do not let his gray head go down to Sheol in peace. |
| 7 Synom zaś Barzillaja Gileadczyka okażesz łaskę, aby byli wśród twoich stołowników, gdyż przyszli mi z pomocą w mojej ucieczce przed twym bratem Absalomem. | 7 But deal loyally with the sons of Barzillai the Gileadite, and let them be among those who eat at your table; for with such loyalty they met me when I fled from Absalom your brother. |
| 8 Jest też przy tobie Szimei, syn Gery, Beniaminita z Bachurim. To on przeklinał mnie gwałtownie, gdy szedłem do Machanaim, ale potem zeszedł na spotkanie ze mną nad Jordanem. Dlatego przysiągłem jemu na Pana, mówiąc: Nie zabiję cię mieczem. | 8 And there is also with you Shime-i the son of Gera, the Benjaminite from Bahurim, who cursed me with a grievous curse on the day when I went to Mahanaim; but when he came down to meet me at the Jordan, I swore to him by the LORD, saying, 'I will not put you to death with the sword.' |
| 9 Ale ty nie darujesz mu, bo jesteś człowiekiem roztropnym i będziesz wiedział, jak z nim postąpić, abyś go posłał w sędziwym wieku krwawo do Szeolu. | 9 Now therefore hold him not guiltless, for you are a wise man; you will know what you ought to do to him, and you shall bring his gray head down with blood to Sheol." |
| 10 Potem Dawid spoczął ze swymi przodkami i został pochowany w Mieście Dawidowym. | 10 Then David slept with his fathers, and was buried in the city of David. |
| 11 A czas panowania Dawida nad Izraelem wynosił czterdzieści lat. W Hebronie panował siedem lat, a w Jerozolimie panował trzydzieści trzy lata. | 11 And the time that David reigned over Israel was forty years; he reigned seven years in Hebron, and thirty-three years in Jerusalem. |
| 12 Zasiadł więc Salomon na tronie Dawida, swego ojca, a jego władza królewska została utwierdzona. | 12 So Solomon sat upon the throne of David his father; and his kingdom was firmly established. |
| 13 Lecz Adoniasz, syn Chaggity, przyszedł do Batszeby, matki Salomona. Ta zaś spytała: Czy w dobrych zamiarach przychodzisz? A on odrzekł: W dobrych. | 13 Then Adonijah the son of Haggith came to Bathsheba the mother of Solomon. And she said, "Do you come peaceably?" He said, "Peaceably." |
| 14 Następnie rzekł: Chciałbym pomówić z tobą. Ona zaś mu powiedziała: Mów! | 14 Then he said, "I have something to say to you." She said, "Say on." |
| 15 Wtedy rzekł: Ty wiesz, że dla mnie była władza królewska i cały Izrael oczekiwał na to, żebym panował. Ale na kogo innego przeszła władza królewska i dostała się memu bratu, gdyż z woli Pana mu przypadła. | 15 He said, "You know that the kingdom was mine, and that all Israel fully expected me to reign; however the kingdom has turned about and become my brothers, for it was his from the LORD. |
| 16 Teraz więc zwracam się do ciebie z jedną prośbą. Nie odmawiaj mi! Ona zaś mu odrzekła: Mów! | 16 And now I have one request to make of you; do not refuse me." She said to him, "Say on." |
| 17 Wówczas rzekł: Powiedz, proszę cię, królowi Salomonowi, bo on niczego tobie nie odmówi, aby mi dał za żonę Abiszag Szunemitkę. | 17 And he said, "Pray ask King Solomon--he will not refuse you--to give me Abishag the Shunammite as my wife." |
| 18 Na to odpowiedziała Batszeba: Dobrze, ja powiem o tobie królowi. | 18 Bathsheba said, "Very well; I will speak for you to the king." |
| 19 Batszeba więc weszła do króla Salomona, aby przemówić do niego w sprawie Adoniasza. Wtedy król wstał na jej spotkanie, oddał jej pokłon, a potem usiadł na swym tronie. A wtedy postawiono tron dla matki króla, aby usiadła po jego prawej ręce. | 19 So Bathsheba went to King Solomon, to speak to him on behalf of Adonijah. And the king rose to meet her, and bowed down to her; then he sat on his throne, and had a seat brought for the king's mother; and she sat on his right. |
| 20 Ona wtedy powiedziała mu: Mam do ciebie jedną małą prośbę. Nie odmawiaj mi! A król jej odrzekł: Proś, moja matko, bo tobie nie będę odmawiał. | 20 Then she said, "I have one small request to make of you; do not refuse me." And the king said to her, "Make your request, my mother; for I will not refuse you." |
| 21 Wtedy przemówiła: Niech Abiszag Szunemitka będzie dana za żonę twemu bratu Adoniaszowi! | 21 She said, "Let Abishag the Shunammite be given to Adonijah your brother as his wife." |
| 22 Odpowiadając na to, król Salomon rzekł swojej matce: A dlaczego prosisz dla Adoniasza o Abiszag Szunemitkę? Proś raczej dla niego o władzę królewską, bo on jest moim starszym bratem i ma za sobą kapłana Abiatara i Joaba, syna Serui! | 22 King Solomon answered his mother, "And why do you ask Abishag the Shunammite for Adonijah? Ask for him the kingdom also; for he is my elder brother, and on his side are Abiathar the priest and Joab the son of Zeruiah." |
| 23 Następnie król Salomon przysiągł na Pana, mówiąc: Niech mi Bóg to uczyni i tamto dorzuci, jeśli Adoniasz nie na swą zgubę poruszył tę sprawę. | 23 Then King Solomon swore by the LORD, saying, "God do so to me and more also if this word does not cost Adonijah his life! |
| 24 Teraz więc, na życie Pana, który mnie ustanowił i osadził na tronie Dawida, mego ojca, i który, jak zapowiedział, zbuduje mi dom, na pewno dziś Adoniasz zostanie zabity! | 24 Now therefore as the LORD lives, who has established me, and placed me on the throne of David my father, and who has made me a house, as he promised, Adonijah shall be put to death this day." |
| 25 Wtedy król Salomon przekazał to synowi Jojady, Benajaszowi, który zadał tamtemu cios, tak że umarł. | 25 So King Solomon sent Benaiah the son of Jehoiada; and he struck him down, and he died. |
| 26 Kapłanowi zaś Abiatarowi król rozkazał: Idź do Anatot, do posiadłości twojej, gdyż zasługujesz na karę śmierci, ale dziś ciebie nie zabiję, bo niosłeś Arkę Przymierza Pańskiego wobec mego ojca Dawida i dotknęło cię to całe cierpienie, które dotknęło mego ojca. | 26 And to Abiathar the priest the king said, "Go to Anathoth, to your estate; for you deserve death. But I will not at this time put you to death, because you bore the ark of the Lord GOD before David my father, and because you shared in all the affliction of my father." |
| 27 Tak więc Salomon odsunął Abiatara, by nie był kapłanem Pańskim, i aby wypełnić, co Pan zapowiedział rodowi Helego w Szilo. | 27 So Solomon expelled Abiathar from being priest to the LORD, thus fulfilling the word of the LORD which he had spoken concerning the house of Eli in Shiloh. |
| 28 Gdy wieść o tym doszła do Joaba, syna Serui, wtedy Joab umknął do Namiotu Pańskiego i uchwycił się rogów ołtarza, gdyż Joab popierał Adoniasza, a nie popierał Absaloma. | 28 When the news came to Joab --for Joab had supported Adonijah although he had not supported Absalom-- Joab fled to the tent of the LORD and caught hold of the horns of the altar. |
| 29 Gdy doniesiono królowi Salomonowi, że Joab umknął do Namiotu Pańskiego i tam jest przy ołtarzu, wtedy Salomon posłał Benajasza, syna Jojady, do Namiotu Pańskiego, rozkazując: Idź, zabij go! | 29 And when it was told King Solomon, "Joab has fled to the tent of the LORD, and behold, he is beside the altar," Solomon sent Benaiah the son of Jehoiada, saying, "Go, strike him down." |
| 30 Wszedł więc Benajasz do Namiotu Pańskiego i rzekł do niego: Z rozkazu króla, wyjdź! On zaś odpowiedział: Nie, bo tu chcę umierać! Wtedy Benajasz zdał sprawę królowi, mówiąc: To rzekł Joab i to mi odpowiedział. | 30 So Benaiah came to the tent of the LORD, and said to him, "The king commands, 'Come forth.'" But he said, "No, I will die here." Then Benaiah brought the king word again, saying, "Thus said Joab, and thus he answered me." |
| 31 Na to odparł mu król: Uczyń, jak powiedział. Zabij go i pochowaj, aby zmazać ze mnie i z rodu mojego ojca niewinną krew, rozlaną przez Joaba. | 31 The king replied to him, "Do as he has said, strike him down and bury him; and thus take away from me and from my father's house the guilt for the blood which Joab shed without cause. |
| 32 A Pan zrzuci na niego odpowiedzialność za to, że zamordował dwóch ludzi zacnych i lepszych od niego, bez wiedzy mego ojca, Dawida; zabił mieczem Abnera, syna Nera, wodza wojska izraelskiego, i Amasę, syna Jetera, wodza wojska judzkiego. | 32 The LORD will bring back his bloody deeds upon his own head, because, without the knowledge of my father David, he attacked and slew with the sword two men more righteous and better than himself, Abner the son of Ner, commander of the army of Israel, and Amasa the son of Jether, commander of the army of Judah. |
| 33 Odpowiedzialność za ich krew spadnie więc na Joaba i na jego potomstwo na wieki, a dla Dawida i jego potomstwa oraz jego domu i jego tronu niech będzie pokój na wieki od Pana! | 33 So shall their blood come back upon the head of Joab and upon the head of his descendants for ever; but to David, and to his descendants, and to his house, and to his throne, there shall be peace from the LORD for evermore." |
| 34 Wobec tego Benajasz, syn Jojady, poszedł i zadał mu cios śmiertelny. Potem pochowano go w jego domu na pustyni. | 34 Then Benaiah the son of Jehoiada went up, and struck him down and killed him; and he was buried in his own house in the wilderness. |
| 35 Na jego miejsce król postawił na czele wojska Benajasza, syna Jojady, a kapłana Sadoka ustanowił arcykapłanem na miejsce Abiatara. | 35 The king put Benaiah the son of Jehoiada over the army in place of Joab, and the king put Zadok the priest in the place of Abiathar. |
| 36 Następnie król kazał wezwać Szimejego i rzekł mu: Zbuduj sobie dom w Jerozolimie. Będziesz tam mieszkał i nigdzie z niego nie będziesz wychodził. | 36 Then the king sent and summoned Shime-i, and said to him, "Build yourself a house in Jerusalem, and dwell there, and do not go forth from there to any place whatever. |
| 37 Dobrze wiedz o tym, że w dniu, w którym wyjdziesz i przekroczysz potok Cedron, na pewno umrzesz, i to z własnej winy. | 37 For on the day you go forth, and cross the brook Kidron, know for certain that you shall die; your blood shall be upon your own head." |
| 38 A wtedy Szimei rzekł: Dobre słowo! Twój sługa uczyni tak, jak powiedział pan mój, król. Rzeczywiście Szimei długi czas mieszkał w Jerozolimie. | 38 And Shime-i said to the king, "What you say is good; as my lord the king has said, so will your servant do." So Shime-i dwelt in Jerusalem many days. |
| 39 Jednak po upływie trzech lat dwaj słudzy Szimejego uciekli do Akisza, syna Maaki, króla Gat. Dano więc znać Szimejemu, mówiąc: Oto twoi słudzy są w Gat. | 39 But it happened at the end of three years that two of Shime-i's slaves ran away to Achish, son of Maacah, king of Gath. And when it was told Shime-i, "Behold, your slaves are in Gath," |
| 40 Wtedy Szimei osiodłał swego osła i wyruszył do Gat, do Akisza, aby szukać swoich sług. Potem powrócił i przyprowadził z Gat swoje sługi. | 40 Shime-i arose and saddled an ass, and went to Gath to Achish, to seek his slaves; Shime-i went and brought his slaves from Gath. |
| 41 Doniesiono Salomonowi, że Szimei poszedł z Jerozolimy do Gat i wrócił. | 41 And when Solomon was told that Shime-i had gone from Jerusalem to Gath and returned, |
| 42 Wtedy król kazał wezwać Szimejego i rzekł do niego: Czyż nie zaprzysiągłem cię na Pana i nie przestrzegłem cię wyraźnie, mówiąc: Dobrze wiedz o tym, że w dniu, w którym wyjdziesz i gdziekolwiek pójdziesz, na pewno umrzesz? A tyś mi odrzekł: Dobre słowo usłyszałem. | 42 the king sent and summoned Shime-i, and said to him, "Did I not make you swear by the LORD, and solemnly admonish you, saying, 'Know for certain that on the day you go forth and go to any place whatever, you shall die? And you said to me, 'What you say is good; I obey.' |
| 43 Więc dlaczego nie zachowałeś przysięgi na Pana i nakazu, który ci dałem? | 43 Why then have you not kept your oath to the LORD and the commandment with which I charged you?" |
| 44 Następnie król rzekł Szimejemu: Ty wiesz o wszystkim złu, którego świadome jest serce twoje, a które wyrządziłeś mojemu ojcu, Dawidowi. Za to Pan obróci twoją złość na twoją głowę. | 44 The king also said to Shime-i, "You know in your own heart all the evil that you did to David my father; so the LORD will bring back your evil upon your own head. |
| 45 A król Salomon będzie błogosławiony i tron Dawida będzie wobec Pana utwierdzony na wieki. | 45 But King Solomon shall be blessed, and the throne of David shall be established before the LORD for ever." |
| 46 Potem król wydał rozkaz Benajaszowi, synowi Jojady; ten wyszedł i zadał tamtemu cios tak, że umarł. Wzmocniła się więc władza królewska w ręku Salomona. | 46 Then the king commanded Benaiah the son of Jehoiada; and he went out and struck him down, and he died. So the kingdom was established in the hand of Solomon. |
