SCRUTATIO

Venerdi, 1 maggio 2026 - San Giuseppe Lavoratore ( Letture di oggi)

Premier livre des Maccabées 7


font
JERUSALEMBiblia Tysiąclecia
1 L'année 151, Démétrius fils de Séleucus quitta Rome, et aborda avec un petit nombred'hommes dans une ville maritime où il inaugura son règne.1 W roku sto pięćdziesiątym pierwszym Demetriusz, syn Seleukosa, wyruszył z Rzymu z niewielką liczbą wojska. Wylądował w nadmorskim mieście i jako król zaczął tam panować.
2 Il arriva, comme il gagnait la résidence royale de ses pères, que l'armée se saisit d'Antiochuset de Lysias pour les lui amener.2 Gdy wszedł do królewskiego pałacu swoich przodków, wojska pochwyciły Antiocha i Lizjasza, aby ich przyprowadzić do niego.
3 Lorsqu'il eut connaissance de la chose, il dit: "Ne me faites point voir leur visage."3 Kiedy doniesiono mu o tym, powiedział: Nie pokazujcie mi ich twarzy!
4 L'armée les tua et Démétrius s'assit sur son trône.4 Wojsko więc zamordowało ich, a Demetriusz zasiadł na tronie swego królestwa.
5 Alors tous les hommes d'Israël sans loi ni piété vinrent le trouver, conduits par Alkime, quivoulait exercer la charge de grand prêtre.5 Wtedy wszyscy wiarołomni i bezbożni spomiędzy Izraela przybyli do niego, a przywódcą ich był Alkimos, który chciał osiągnąć godność arcykapłana.
6 Ils accusèrent le peuple devant le roi en disant: "Judas et ses frères ont fait périr tous tes amiset il nous a expulsés de notre pays.6 Tak oskarżyli oni naród przed królem: Juda razem ze swoimi braćmi zgładził wszystkich twoich przyjaciół, a nas wypędził z ojczystego kraju.
7 Envoie donc maintenant un homme en qui tu aies confiance: qu'il aille voir tous les ravagesque Judas a exercés parmi nous et dans les domaines du roi, pour qu'il punisse ces gens-là et tous ceux qui leurviennent en aide."7 Poślij więc teraz jakiegoś swojego zaufanego, niech on się tam uda i naocznie się przekona o ogromnej krzywdzie, jaką wyrządził nam i królewskiemu krajowi, i niech ukarze ich razem z tymi wszystkimi, którzy im pomagają.
8 Le souverain choisit Bacchidès, un des amis du roi, gouverneur de la Transeuphratène, granddu royaume et fidèle au roi.8 Król wybrał Bakchidesa, jednego z królewskich przyjaciół, który władzę swą wykonywał za Rzeką, a będąc wpływowym człowiekiem w państwie, oddany był królowi.
9 Il l'envoya avec l'impie Alkime, à qui il confirma le sacerdoce, et lui enjoignit de tirervengeance des Israélites.9 Jego to wysłał razem z bezbożnym Alkimosem, któremu przyznał godność kapłańską, i nakazał pomstę na synach Izraela.
10 S'étant mis en route, ils vinrent avec une nombreuse armée au pays de Juda. Ils envoyèrent àJudas et à ses frères des messagers porteurs de propositions pacifiques mais trompeuses.10 Wyruszywszy, przybyli wraz z licznym wojskiem do ziemi judzkiej. Stamtąd wysłał poselstwo do Judy i do jego braci, podstępnie używając słów pokojowych.
11 Mais eux n'accordèrent aucun crédit à leurs discours, voyant qu'ils étaient venus avec uneforte armée.11 Oni jednak nie uwierzyli ich słowom. Widzieli bowiem, że przybyli z licznym wojskiem.
12 Cependant une commission de scribes se réunit chez Alkime et Bacchidès pour chercher unesolution équitable.12 U Alkimosa i Bakchidesa zebrało się zgromadzenie uczonych w Piśmie, aby naradzić się nad tym, co jest słuszne.
13 Les Assidéens étaient les premiers d'entre les Israélites à leur demander la paix;13 Pierwsi spomiędzy synów Izraela asydejczycy starali się o to, żeby z nimi zawrzeć pokój.
14 ils disaient: "C'est un prêtre de la race d'Aaron qui est venu avec les troupes: il ne nous ferapas de mal."14 Mówili bowiem: Razem z wojskiem przyszedł przecież arcykapłan z rodu Aarona. On nam nie zrobi żadnej krzywdy.
15 Il leur tint des discours pacifiques et leur assura sous serment: "Nous ne chercherons à vousfaire aucun mal, pas plus qu'à vos amis."15 Rozmawiał on z nimi pokojowo i przysiągł im, zapewniając: Ani wam, ani też przyjaciołom waszym nie uczynimy nic złego.
16 Ils le crurent, et cependant il fit arrêter 60 d'entre eux, qu'il exécuta le même jour, suivant laparole de l'Ecriture:16 Uwierzyli mu więc, a on rozkazał pochwycić spomiędzy nich sześćdziesięciu ludzi i zamordować ich w ciągu jednego dnia, zgodnie ze słowami Pisma:
17 Ils ont dispersé la chair de tes saints et répandu leur sang autour de Jérusalem, et il n'y avaitpersonne qui les ensevelît.17 Ciała twych świętych porzucili, a krew ich rozlali wokoło Jeruzalem i nie było, kto by ich pochował.
18 Alors la crainte et la terreur s'emparèrent de tout le peuple: "Il n'y a chez eux, disait-on, nivérité ni justice, car ils ont violé leur engagement et le serment qu'ils avaient fait."18 Bojaźń zaś i strach padł na cały lud. Mówili bowiem: Nie ma w nim prawdy ani sprawiedliwości. Złamali bowiem umowę i przysięgę, którą złożyli.
19 Bacchidès partit de Jérusalem et vint camper à Bethzeth, d'où il envoya arrêter nombre depersonnages qui avaient passé de son côté avec quelques-uns du peuple; il les égorgea et les jeta dans le grandpuits.19 Wtedy Bakchides odstąpił od Jerozolimy i rozłożył się obozem koło Bet-Zait. Tam kazał pochwycić wielu tych ludzi, którzy sami uciekli od niego, i niektórych spomiędzy ludu zamordował i wrzucił do wielkiej cysterny.
20 Il remit ensuite la province à Alkime, laissant avec lui une armée pour le soutenir.Bacchidès s'en revint chez le roi.20 Potem Bakchides oddał Alkimosowi władzę nad krajem i pozostawił mu wojsko do pomocy, sam zaś powrócił do króla.
21 Alkime soutint la lutte pour la dignité de grand prêtre.21 Alkimos starał się objąć władzę arcykapłańską,
22 Tous ceux qui troublaient le peuple se groupèrent autour de lui, se rendirent maîtres du paysde Juda et firent beaucoup de mal en Israël.22 do niego zaś zeszli się wszyscy, którzy ciemiężyli swój własny naród, bo zawładnęli judzką krainą i przyczynili się do wielkiej klęski Izraela.
23 Voyant que toute la malfaisance d'Alkime et de ses partisans contre les Israélites surpassaitcelle des nations,23 Gdy Juda zobaczył całe zło, którego dopuścił się Alkimos i jego zwolennicy, w większym stopniu aniżeli poganie,
24 Judas parcourut à la ronde tout le territoire de la Judée pour tirer vengeance des transfuges etles empêcher de circuler à travers la contrée.24 obszedł wokoło wszystkie ziemie Judei i wywarł zemstę na odstępcach, tak że nie mogli oni poruszać się po kraju.
25 Lorsqu'il vit que Judas et ses partisans étaient devenus plus forts et qu'il se reconnutimpuissant à leur résister, Alkime retourna chez le roi et les accusa des pires méfaits.25 Gdy Alkimos przekonał się, że Juda razem ze swoimi zwolennikami znów ma wiele sił, i kiedy spostrzegł, że nie będzie się mógł mu przeciwstawić, wrócił do króla i oskarżał ich o złe knowania.
26 Le roi envoya Nikanor, un de ses généraux du rang des illustres, haineux et hostile à l'égardd'Israël, avec mission d'exterminer le peuple.26 Wtedy król wysłał Nikanora, jednego z najznaczniejszych swoich dowódców, który nienawidził Izraela i wrogo do niego się odnosił. Wydał mu też rozkaz, aby wytępił naród.
27 Arrivé à Jérusalem avec une armée nombreuse, Nikanor fit adresser à Judas et à ses frèresdes propositions pacifiques insidieuses ainsi conçues:27 Nikanor zaś z licznym wojskiem przybył do Jerozolimy, a do Judy i jego braci wysłał poselstwo, podstępnie mówiąc do nich pokojowymi słowami:
28 "Qu'il n'y ait pas de guerre entre vous et moi; je viendrai avec une faible escorte pour vousrencontrer en paix."28 Niech między mną a wami nie będzie żadnej wojny. Z nielicznym oddziałem przybędę, aby w pokoju zobaczyć was osobiście.
29 Il arriva chez Judas et ils se saluèrent l'un l'autre pacifiquement, mais les ennemis étaientprêts à enlever Judas.29 Przybył więc do Judy i wzajemnie po przyjacielsku się pozdrowili, ale nieprzyjaciele byli w pogotowiu, aby Judę porwać.
30 S'apercevant qu'il était venu chez lui avec des intentions perfides, Judas eut peur de lui et nevoulut plus le voir.30 Wtedy Juda dowiedział się, że przybył do niego zdradliwie. Przeląkł się więc go i nie chciał więcej się z nim widzieć.
31 Nikanor reconnut alors que son dessein était découvert, et marcha contre Judas pour lecombattre près de Chapharsalama.31 Nikanor zaś domyślił się, że jego zamiar został odkryty. Wystąpił więc do walki przeciwko Judzie koło Chafarsalama.
32 Du côté de Nikanor, 500 hommes environ succombèrent et les autres s'enfuirent dans la Citéde David.32 Spośród wojska Nikanora padło blisko pięciuset żołnierzy, a reszta uciekła do Miasta Dawidowego.
33 Après ces événements, Nikanor monta au mont Sion. Des prêtres sortirent du lieu saint avecdes anciens du peuple pour le saluer pacifiquement et lui montrer l'holocauste qui s'offrait pour le roi.33 Po tych wypadkach Nikanor udał się na górę Syjon. Ze świątyni spomiędzy kapłanów i spomiędzy starszych ludu wyszli niektórzy, aby pokojowo go powitać i pokazać mu całopalenie, które miało być złożone za króla
34 Mais lui se moqua d'eux, les tourna en dérision, les souilla et se répandit en parolesinsolentes.34 On jednak wyszydził i wyśmiał ich, i znieważył. Przemówił też zarozumiale,
35 Dans un accès de colère, il proféra ce serment: "Si Judas n'est pas cette fois livré entre mesmains avec son armée, dès que je serai revenu, la paix rétablie, je brûlerai cet édifice!" Il sortit furieux.35 a nawet pełen gniewu przysiągł: Jeżeli w tej chwili Juda razem ze swoim wojskiem nie zostanie wydany w moje ręce, spalę tę świątynię, gdy szczęśliwie powrócę. I wyszedł z wielkiem gniewem.
36 Les prêtres rentrèrent et, s'arrêtant devant l'autel et le Temple, ils dirent avec larmes:36 Wtedy kapłani powrócili, stanęli przed ołtarzem i przed przybytkiem, zaczęli płakać i modlić się:
37 C'est toi qui as choisi cette Maison pour qu'elle porte ton nom afin qu'elle fût pour tonpeuple une demeure de prière et de supplication;37 Ty sam wybrałeś tę świątynię, aby była poświęcona Twojemu Imieniu, aby była dla Twego ludu domem modlitwy i błagania.
38 exerce ta vengeance sur cet homme et sur son armée, qu'ils tombent sous l'épée! Souviens-toi de leurs blasphèmes et ne leur accorde pas de relâche!"38 Dokonaj pomsty na tym człowieku i na jego wojsku. Niech zginą od miecza! Pamiętaj o ich bluźnierstwach i nie pozwól im nadal trwać!
39 Nikanor quittant Jérusalem alla camper à Bethorôn où vint le rejoindre une armée de Syrie.39 Nikanor odszedł z Jerozolimy i rozłożył się obozem w Bet-Choron. Tam przyłączyło się do niego wojsko z Syrii.
40 Judas, de son côté, campa en Adasa avec 3.000 hommes. Il fit alors cette prière:40 Juda zaś rozłożył się obozem w Adasa razem z trzema tysiącami żołnierzy i modlił się słowami:
41 "Lorsque les messagers du roi eurent blasphémé, ton ange sortit et frappa 185.000 des siens.41 Gdy bluźnili posłowie króla, wtedy anioł stanął i zabił spomiędzy nich sto osiemdziesiąt pięć tysięcy.
42 Ecrase de même aujourd'hui en notre présence cette armée, afin que tous les autres sachentqu'il a tenu un langage impie contre ton sanctuaire, et juge-le selon sa méchanceté!"42 Tak samo zetrzyj to wojsko dzisiaj przed nami! Niech poznają ci, którzy pozostaną, jak strasznie zbluźnił on przeciwko Twojej świątyni; osądź go tak, jak jego złość na to zasługuje.
43 Les armées se livrèrent bataille le treize du mois de Adar, celle de Nikanor fut écrasée et lui-même tué le premier dans le combat.43 W trzynastym dniu miesiąca Adar wojska spotkały się w walce i wojsko Nikanora zostało starte. On sam pierwszy padł w bitwie,
44 Quand ils le virent tomber, les soldats de Nikanor jetèrent leurs armes et prirent la fuite.44 a gdy jego wojsko zobaczyło, że Nikanor zginął, porzuciwszy broń, uciekło.
45 Les Juifs les poursuivirent une journée de chemin, depuis Adasa jusqu'aux abords deGazara, sonnant derrière eux les trompettes en fanfare.45 Ścigali więc ich dzień drogi od Adasa aż blisko Gezer. Wtedy na trąbach dano znak za nimi.
46 De tous les villages judéens à la ronde on sortait pour encercler les fuyards qui seretournaient les uns sur les autres. Tous tombèrent par l'épée et pas un seul n'en réchappa.46 I ze wszystkich dokoła wiosek judejskich wyszli mieszkańcy i osaczyli ich. Tamci obrócili się przeciwko nim, ale wszyscy padli od miecza i nie pozostał z nich ani jeden.
47 Les dépouilles et le butin ramassés, on coupa la tête de Nikanor et la main droite qu'il avaitinsolemment dressée; elles furent apportées et dressées en vue de Jérusalem.47 Zabrano łupy i to, co tamci zrabowali, głowę zaś Nikanora i jego prawą rękę, którą tak hardo wyciągnął, obcięli, zanieśli do Jerozolimy i zawiesili obok miasta.
48 Le peuple fut rempli de joie et fêta ce jour-là comme une grande journée d'allégresse.48 Lud zaś bardzo się uradował, a dzień ten obchodził jako dzień wielkiej radości.
49 On décréta que ce jour serait célébré chaque année le treize Adar.49 Postanowiono też, żeby corocznie ten dzień obchodzić uroczyście dnia trzynastego Adar.
50 Le pays de Juda fut en repos pendant un peu de temps.50 Na krótki czas pokój zapanował w ziemi judzkiej.