Premier livre de Samuel 17

JERUSALEM	Biblia Tysiąclecia
1 Les Philistins rassemblèrent leurs troupes pour la guerre, ils se concentrèrent à Soko de Juda, etcampèrent entre Soko et Azéqa, à Ephès-Dammim.	1 Filistyni zgromadzili swe wojska na wojnę: zebrali się w Soko, leżącym w ziemi Judy, a obóz rozbili między Soko i Azeka niedaleko od Efes-Dammim.
2 Saül et les Israélites se concentrèrent et campèrent dans la vallée du Térébinthe et ils se rangèrenten bataille face aux Philistins.	2 Natomiast Saul i Izraelici zgromadzili się i rozłożyli obozem w Dolinie Terebintu, przygotowując się do walki z Filistynami.
3 Les Philistins occupaient la montagne d'un côté, les Israélites occupaient la montagne de l'autrecôté et la vallée était entre eux.	3 Filistyni stali u zbocza jednej góry, po jednej stronie, Izraelici zaś na zboczu innej góry, po drugiej stronie, a oddzielała ich dolina.
4 Un champion sortit des rangs philistins. Il s'appelait Goliath, de Gat, et sa taille était de sixcoudées et un empan.	4 Wtedy wystąpił z obozu filistyńskiego pewien harcownik imieniem Goliat, pochodzący z Gat. Był wysoki na sześć łokci i jedną piędź.
5 Il avait sur la tête un casque de bronze et il était revêtu d'une cuirasse à écailles; la cuirasse pesait5.000 sicles de bronze.	5 Na głowie miał hełm z brązu, ubrany zaś był w łuskowy pancerz z brązu o wadze pięciu tysięcy syklów.
6 Il avait aux jambes des jambières de bronze, et un cimeterre de bronze en bandoulière.	6 Miał również na nogach nagolenice z brązu oraz brązowy, zakrzywiony nóż w ręku.
7 Le bois de sa lance était comme un liais de tisserand et la pointe de sa lance pesait 600 sicles defer. Le porte-bouclier marchait devant lui.	7 Drzewce włóczni jego było jak wał tkacki, a jej grot ważył sześćset syklów żelaza. Poprzedzał go też [giermek] niosący tarczę.
8 Il se campa devant les lignes israélites et leur cria: "Pourquoi êtes-vous sortis pour vous rangeren bataille? Ne suis-je pas, moi, le Philistin, et vous, n'êtes-vous pas les serviteurs de Saül? Choisissez-vous unhomme et qu'il descende vers moi.	8 Stanąwszy naprzeciw, krzyknął w kierunku wojsk izraelskich te słowa: Po co się ustawiacie w szyku bojowym? Czyż ja nie jestem Filistynem, a wy sługami Saula? Wybierzcie spośród siebie człowieka, który by przeciwko mnie wystąpił.
9 S'il l'emporte en luttant avec moi et s'il m'abat, alors nous serons vos serviteurs; si je l'emportesur lui et si je l'abats, alors vous deviendrez nos serviteurs, vous nous serez asservis."	9 Jeżeli zdoła ze mną walczyć i pokona mnie, staniemy się waszymi niewolnikami, jeżeli zaś ja zdołam go zwyciężyć, wy będziecie naszymi niewolnikami i służyć nam będziecie.
10 Le Philistin dit aussi: "Moi, j'ai lancé aujourd'hui un défi aux lignes d'Israël. Donnez-moi unhomme, et que nous nous mesurions en combat singulier!"	10 Potem dodał Filistyn: Oto urągałem dzisiaj wojsku izraelskiemu. Dajcie mi człowieka, będziemy z sobą walczyć.
11 Quand Saül et tout Israël entendirent ces paroles du Philistin, ils furent consternés et ils eurenttrès peur.	11 Gdy Saul i wszyscy Izraelici usłyszeli słowa Filistyna, przelękli się i przestraszyli bardzo.
12 David était le fils d'un Ephratéen de Bethléem de Juda, qui s'appelait Jessé et qui avait huit fils.Cet homme, au temps de Saül, était vieux et chargé d'années.	12 Dawid był synem Efratejczyka, tego, który pochodził z Betlejem judzkiego, a nazywał się Jesse i miał ośmiu synów. W czasach Saula był on stary i podeszły [w latach] "pośród mężów".
13 Les trois fils aînés de Jessé partirent en guerre derrière Saül. Ses trois fils qui partirent en guerres'appelaient l'aîné Eliab, le second Abinadab et le troisième Shamma.	13 Trzej starsi synowie Jessego wyruszyli, udając się za Saulem na wojnę. Ci trzej synowie, którzy wyruszyli na wojnę, nosili imiona: najstarszy Eliab, drugi Abinadab, a trzeci Szamma.
14 David était le plus jeune et les trois aînés partirent derrière Saül.	14 Dawid był najmłodszy, trzej starsi wyruszyli za Saulem.
15 (David allait et venait du service de Saül au soin du troupeau de son père à Bethléem.	15 [Dawid] często odchodził od Saula, aby pasać owce swojego ojca w Betlejem.
16 Le Philistin s'approchait matin et soir et il se présenta ainsi pendant 40 jours.)	16 Tymczasem Filistyn ciągle wychodził z rana i wieczorem i stawał tak przez czterdzieści dni.
17 Jessé dit à son fils David: "Emporte donc à tes frères cette mesure de grain grillé et ces dixpains, va vite au camp vers tes frères.	17 Raz rzekł Jesse do swego syna Dawida: Weź dla swych braci efę prażonych ziaren, dziesięć chlebów i zanieś prędko braciom do obozu!
18 Quant à ces dix morceaux de fromage, tu les offriras au chef de mille. Tu t'informeras de lasanté de tes frères et tu rapporteras d'eux un gage.	18 Zaniesiesz też dziesięć krążków sera dowódcy oddziału, zapytasz się swych braci o powodzenie i odbierzesz ich żołd.
19 Ils sont avec Saül et tous les hommes d'Israël dans la vallée du Térébinthe, faisant la guerre auxPhilistins."	19 Saul jest z nimi i wszyscy Izraelici w Dolinie Terebintu i walczą z Filistynami.
20 David se leva de bon matin, il laissa le troupeau à un gardien, prit sa charge et partit comme luiavait ordonné Jessé. Il arriva au campement au moment où l'armée sortait pour prendre ses positions et poussaitle cri de guerre.	20 Wstał więc Dawid wcześnie rano, powierzając owce stróżowi, i zabrawszy [zapasy], poszedł według polecenia Jessego. Kiedy zbliżył się do obozowiska, wojsko wyruszyło na pole walki i wznosiło wojenny okrzyk.
21 Israël et les Philistins se rangèrent ligne contre ligne.	21 Izraelici ustawili swe szyki bojowe, tak samo i Filistyni: szyk naprzeciw szyku.
22 David laissa son chargement aux mains du gardien des bagages, il courut aux lignes et demandaà ses frères comment ils allaient.	22 Dawid zrzuciwszy z siebie niesiony ciężar i oddawszy go w opiekę strażnikowi taboru, pobiegł na pole walki. Gdy przybył, pozdrowił swoich braci.
23 Pendant qu'il parlait, le champion (il s'appelait Goliath, le Philistin de Gat) montait des lignesphilistines. Il dit les mêmes paroles que ci-dessus et David les entendit.	23 Podczas tej rozmowy z nimi wystąpił z szyków filistyńskich właśnie ów harcownik imieniem Goliat, Filistyn z Gat, i wygłaszał owe słowa. Usłyszał je Dawid.
24 Dès qu'ils aperçurent l'homme, tous les Israélites s'enfuirent loin de lui et eurent très peur.	24 Wszyscy natomiast ludzie Izraela, zobaczywszy tego człowieka, uciekali przed nim i bali się go bardzo.
25 Les gens d'Israël dirent: "Avez-vous vu cet homme qui monte? C'est pour lancer un défi à Israëlqu'il monte. Celui qui l'abattra, le roi le comblera de richesses, il lui donnera sa fille et exemptera sa maisonpaternelle en Israël."	25 Zawołał jeden z Izraelitów: Czy widzieliście tego człowieka, który występuje? Występuje on po to, by urągać Izraelowi. Tego jednak, kto go pokona, król obsypie bogactwem, a córkę swą odda mu za żonę, rodzinę zaś jego uczyni wolną od danin w Izraelu.
26 David demanda aux hommes qui se tenaient près de lui: "Qu'est-ce qu'on fera à celui qui abattrace Philistin et qui écartera la honte d'Israël? Qu'est-ce que ce Philistin incirconcis pour qu'il ait lancé un défi auxtroupes du Dieu vivant?"	26 Odezwał się Dawid do stojących obok niego ludzi: Co uczynią takiemu, który pokona tego Filistyna i odejmie hańbę od Izraela? Kto to jest ten nieobrzezany Filistyn, który urąga wojsku Boga żywego?
27 Le peuple lui répondit comme ci-dessus: "Voilà ce qu'on fera à celui qui l'abattra."	27 Lud powtórzył mu te słowa na potwierdzenie, co uczynią człowiekowi, który go pokona.
28 Son frère aîné Eliab l'entendit qui parlait aux gens et Eliab se mit en colère contre David et dit:"Pourquoi donc es-tu descendu? A qui as-tu laissé ces quelques brebis dans le désert? Je connais ton insolence etla malice de ton coeur: c'est pour voir la bataille que tu es venu!"	28 Gdy starszy jego brat, Eliab, usłyszał, że Dawid rozmawiał z ludźmi, uniósł się gniewem na Dawida i zawołał: Po co tu przyszedłeś? Komu zostawiłeś ową małą trzodę na pustyni? Znam ja pychę i złość twojego serca: przybyłeś tu, aby tylko przypatrzyć się walce.
29 David répondit: "Qu'est-ce que j'ai fait? Est-ce qu'on ne peut plus parler?"	29 Dawid odrzekł: Cóż teraz uczyniłem? Wszak to było tylko słowo.
30 Il se détourna de lui et s'adressa à un autre. Il posa la même question et on lui répondit commela première fois.	30 Oddaliwszy się od niego, skierował się gdzie indziej i wypytywał się podobnymi słowami. Odpowiedzieli mu ludzie jak poprzednio.
31 On entendit les paroles de David et on les rapporta à Saül qui le fit venir.	31 Słyszano te słowa, które wypowiedział Dawid; doniesiono Saulowi, kazał go więc przyprowadzić.
32 David dit à Saül: "Que personne ne perde courage à cause de lui. Ton serviteur ira se battrecontre ce Philistin."	32 Rzekł Dawid do Saula: Niech pan mój się nie trapi! Twój sługa pójdzie stoczyć walkę z tym Filistynem.
33 Mais Saül répondit à David: "Tu ne peux pas marcher contre ce Philistin pour lutter avec lui, cartu n'es qu'un enfant, et lui, il est un homme de guerre depuis sa jeunesse."	33 Saul odpowiedział Dawidowi: To niemożliwe, byś stawił czoło temu Filistynowi i walczył z nim. Ty jesteś jeszcze chłopcem, a on wojownikiem od młodości.
34 Mais David dit à Saül: "Quand ton serviteur faisait paître les brebis de son père et que venait unlion ou un ours qui enlevait une brebis du troupeau,	34 Odrzekł Dawid Saulowi: Kiedy sługa twój pasał owce u swojego ojca, a przyszedł lew lub niedźwiedź i porwał owcę ze stada,
35 je le poursuivais, je le frappais et j'arrachais celle-ci de sa gueule. Et s'il se dressait contre moi,je le saisissais par les poils du menton et je le frappais à mort.	35 wtedy biegłem za nim, uderzałem na niego i wyrywałem mu ją z paszczęki, a kiedy on na mnie napadał, chwytałem go za szczękę, biłem i uśmiercałem.
36 Ton serviteur a battu le lion et l'ours, il en sera de ce Philistin incirconcis comme de l'un d'eux,puisqu'il a défié les troupes du Dieu vivant."	36 Sługa twój kładł trupem lwy i niedźwiedzie, nieobrzezany Filistyn będzie jak jeden z nich, gdyż urągał wojskom Boga żywego.
37 David dit encore: "Yahvé qui m'a sauvé de la griffe du lion et de l'ours me sauvera des mains dece Philistin." Alors Saül dit à David: "Va et que Yahvé soit avec toi!"	37 Powiedział jeszcze Dawid: Pan, który wyrwał mnie z łap lwów i niedźwiedzi, wybawi mnie również z ręki tego Filistyna. Rzekł więc Saul do Dawida: Idź, niech Pan będzie z tobą!
38 Saül revêtit David de sa tenue militaire, lui mit sur la tête un casque de bronze et lui fit endosserune cuirasse.	38 Saul ubrał Dawida w swoją zbroję: włożył na jego głowę hełm z brązu i opiął go pancerzem.
39 Il ceignit David de son épée, par-dessus sa tenue. David essaya de marcher, car il n'était pasentraîné, et il dit à Saül: "Je ne puis pas marcher avec cela, car je ne suis pas entraîné." On l'en débarrassa donc.	39 Przypiął też Dawid miecz na swą szatę i próbował chodzić, gdyż jeszcze nie nabrał wprawy. Po czym oświadczył Dawid Saulowi: Nie potrafię się w tym poruszać, gdyż nie nabrałem wprawy. I zdjął to Dawid z siebie.
40 David prit son bâton en main, il se choisit dans le torrent cinq pierres bien lisses et les mit dansson sac de berger, sa giberne, puis, la fronde à la main, il marcha vers le Philistin.	40 Wziął w ręce swój kij, wybrał sobie pięć gładkich kamieni ze strumienia, włożył je do torby pasterskiej, którą miał zamiast kieszeni, i z procą w ręce skierował się ku Filistynowi.
41 Le Philistin s'approcha de plus en plus près de David, précédé du porte-bouclier.	41 Filistyn przybliżał się coraz bardziej do Dawida, a giermek jego szedł przed nim.
42 Le Philistin tourna les yeux vers David et, lorsqu'il le vit, il le méprisa car il était jeune -- il étaitroux, avec une belle apparence.	42 Gdy Filistyn popatrzył i przyjrzał się Dawidowi, wzgardził nim dlatego, że był młodzieńcem, i to rudym, o pięknym wyglądzie.
43 Le Philistin dit à David: "Suis-je un chien pour que tu viennes contre moi avec des bâtons?" Etle Philistin maudit David par ses dieux.	43 I rzekł Filistyn do Dawida: Czyż jestem psem, że przychodzisz do mnie z kijem? Złorzeczył Filistyn Dawidowi [przyzywając na pomoc] swoich bogów.
44 Le Philistin dit à David: "Viens vers moi, que je donne ta chair aux oiseaux du ciel et aux bêtesdes champs!"	44 Filistyn zawołał do Dawida: Zbliż się tylko do mnie, a ciało twoje oddam ptakom powietrznym i dzikim zwierzętom.
45 Mais David répondit au Philistin: "Tu marches contre moi avec épée, lance et cimeterre, maismoi, je marche contre toi au nom de Yahvé Sabaot, le Dieu des troupes d'Israël que tu as défiées.	45 Dawid odrzekł Filistynowi: Ty idziesz na mnie z mieczem, dzidą i zakrzywionym nożem, ja zaś idę na ciebie w imię Pana Zastępów, Boga wojsk izraelskich, którym urągałeś.
46 Aujourd'hui, Yahvé te livrera en ma main, je t'abattrai, je te couperai la tête, je donneraiaujourd'hui même ton cadavre et les cadavres de l'armée philistine aux oiseaux du ciel et aux bêtes sauvages.Toute la terre saura qu'il y a un Dieu en Israël,	46 Dziś właśnie odda cię Pan w moją rękę, pokonam cię i utnę ci głowę. Dziś oddam trupy wojsk filistyńskich na żer ptactwu powietrznemu i dzikim zwierzętom: niech się przekona cały świat, że Bóg jest w Izraelu.
47 et toute cette assemblée saura que ce n'est pas par l'épée ni par la lance que Yahvé donne lavictoire, car Yahvé est maître du combat et il vous livre entre nos mains."	47 Niech wiedzą wszyscy zebrani, że nie mieczem ani dzidą Pan ocala. Ponieważ jest to wojna Pana, On więc odda was w nasze ręce.
48 Dès que le Philistin s'avança et marcha au-devant de David, celui-ci sortit des lignes et courut àla rencontre du Philistin.	48 I oto, gdy wstał Filistyn, szedł i zbliżał się coraz bardziej ku Dawidowi, Dawid również pobiegł szybko na pole walki naprzeciw Filistyna.
49 Il mit la main dans son sac et en prit une pierre qu'il tira avec la fronde. Il atteignit le Philistinau front; la pierre s'enfonça dans son front et il tomba la face contre terre.	49 Potem sięgnął Dawid do torby pasterskiej i wyjąwszy z niej kamień, wypuścił go z procy, trafiając Filistyna w czoło, tak że kamień utkwił w czole i Filistyn upadł twarzą na ziemię.
50 Ainsi David triompha du Philistin avec la fronde et la pierre: il abattit le Philistin et le fitmourir; il n'y avait pas d'épée entre les mains de David.	50 Tak to Dawid odniósł zwycięstwo nad Filistynem procą i kamieniem; trafił Filistyna i zabił go, nie mając w ręku miecza.
51 David courut et se tint debout sur le Philistin; saisissant l'épée de celui-ci, il la tira du fourreau,il acheva le Philistin et, avec elle, il lui trancha la tête. Les Philistins voyant que leur champion était mort,s'enfuirent.	51 Dawid podbiegł i stanął nad Filistynem, chwycił jego miecz, i dobywszy z pochwy, dobił go; odrąbał mu głowę. Gdy spostrzegli Filistyni, że ich wojownik zginął, rzucili się do ucieczki.
52 Les hommes d'Israël et de Juda se mirent en mouvement, poussèrent le cri de guerre etpoursuivirent les Philistins jusqu'aux approches de Gat et jusqu'aux portes d'Eqrôn. Des morts philistinsjonchèrent le chemin depuis Shaarayim jusqu'à Gat et Eqrôn.	52 Powstali mężowie Izraela i Judy, wydali okrzyk wojenny i ścigali Filistynów aż do Gat i bram Ekronu; a trupy filistyńskie leżały na drodze z Szaaraim aż do Gat i Ekronu.
53 Les Israélites revinrent de cette poursuite acharnée et pillèrent le camp philistin.	53 Izraelici wracając potem z pościgu za Filistynami, złupili ich obóz.
54 David prit la tête du Philistin et l'apporta à Jérusalem; quant à ses armes, il les mit dans sapropre tente.	54 Dawid zaś zabrał głowę Filistyna i przeniósł ją do Jerozolimy, a zbroję umieścił w przybytku.
55 En voyant David partir à la rencontre du Philistin, Saül avait demandé à Abner, le chef del'armée: "De qui ce jeune homme est-il le fils, Abner?" Et Abner répondit: "Aussi vrai que tu es vivant, ô roi, jen'en sais rien."	55 Gdy Saul zauważył Dawida wychodzącego do walki z Filistynem, zapytał Abnera, dowódcy wojska: Czyim synem jest ten chłopiec, Abnerze? Abner odrzekł: Na życie twej duszy, królu, nie wiem.
56 Le roi dit: "Informe-toi de qui ce garçon est le fils."	56 Król dał rozkaz: Masz się dowiedzieć, czyim synem jest ten młodzieniec.
57 Lorsque David revint d'avoir tué le Philistin, Abner le prit et le conduisit devant Saül, tenantdans sa main la tête du Philistin.	57 Kiedy Dawid wrócił po zabiciu Filistyna, wziął go Abner i przedstawił Saulowi. W ręce niósł on głowę Filistyna.
58 Saül lui demanda: "De qui es-tu le fils, jeune homme?" David répondit: "De ton serviteur Jesséle Bethléemite."	58 I zapytał go Saul: Czyim jesteś synem, młodzieńcze? Dawid odrzekł: Jestem synem sługi twego, Jessego z Betlejem.