1 Si tu t'assieds à la table d'un grand, prends bien garde à ce qui est devant toi;
| 1 Gdy z możnym do stołu usiądziesz, pilnie uważaj, co masz przed sobą; |
2 mets un couteau sur ta gorge si tu es gourmand.
| 2 nóż sobie przyłóż do gardła, jeśli masz gardło żarłoczne. |
3 Ne convoite pas ses mets, car c'est une nourriture décevante.
| 3 Nie pożądaj jego przysmaków, bo to pokarm zwodniczy. |
4 Ne te fatigue pas à acquérir la richesse, cesse d'y appliquer ton intelligence.
| 4 O bogactwo się nie ubiegaj i odstąp od twojej chytrości! |
5 Lèves-tu les yeux vers elle, elle n'est plus là, car elle sait se faire des ailes comme l'aigle qui volevers le ciel.
| 5 Gdy utkwisz w nim wzrok - już go nie ma, bo skrzydła sobie przyprawi - jak orzeł, co odlatuje ku niebu. |
6 Ne mange pas le pain de l'homme aux regards envieux, ne convoite pas ses mets.
| 6 Z nieżyczliwym człowiekiem nie ucztuj, nie pożądaj jego przysmaków; |
7 Car le calcul qu'il fait en lui-même, c'est lui: "Mange et bois!" te dit-il, mais son coeur n'est pasavec toi.
| 7 jak ktoś, kto dogadza apetytowi, tak samo i on [postępuje]. Jedz i pij! - mówi do ciebie, a w sercu ci nie jest przychylny. |
8 La bouchée à peine avalée, tu la vomiras et tu en seras pour tes paroles flatteuses.
| 8 Zwrócisz spożyty kawałek, słów miłych użyjesz na próżno. |
9 Aux oreilles du sot ne parle pas, il mépriserait la finesse de tes propos.
| 9 Nie mów do uszu głupiego, bo wzgardzi mądrością twej mowy. |
10 Ne déplace pas la borne antique, dans le champ des orphelins n'entre pas,
| 10 Nie przesuwaj prastarej miedzy, na pole sierot nie wstępuj, |
11 car leur vengeur est puissant, c'est lui qui épousera, contre toi, leur querelle.
| 11 bo mocny jest ich Obrońca, przeciw tobie ich sprawę obróci. |
12 Applique ton coeur à la discipline, tes oreilles aux paroles de science.
| 12 Do pouczeń serce swe nakłoń, do mądrych słów - swoje uszy! |
13 Ne ménage pas à l'enfant la correction, si tu le frappes de la baguette, il n'en mourra pas!
| 13 Karcenia chłopcu nie żałuj, gdy rózgą uderzysz - nie umrze. |
14 Si tu le frappes de la baguette, c'est son âme que tu délivreras du shéol.
| 14 Ty go uderzysz rózgą, a od Szeolu zachowasz mu duszę. |
15 Mon fils, si ton coeur est sage, mon coeur, à moi, se réjouira,
| 15 Synu, gdy mądre twe serce, i własne me serce się cieszy; |
16 et mes reins exulteront quand tes lèvres exprimeront des choses justes.
| 16 moje wnętrze także się weseli, gdy usta twe mówią, co słuszne. |
17 Que ton coeur n'envie pas les pécheurs, mais dans la crainte de Yahvé qu'il reste tout le jour,
| 17 Niech twoje serce nie zazdrości grzesznikom, lecz zabiega tylko o bojaźń Pańską: |
18 car il existe un avenir et ton espérance ne sera pas anéantie.
| 18 gdyż przyszłe życie istnieje, nie zawiedzie cię twoja nadzieja. |
19 Ecoute, mon fils, deviens sage, et dirige ton coeur dans le chemin.
| 19 Słuchaj, mój synu - bądź dobry, prostą drogą prowadź twe serce, |
20 Ne sois pas de ceux qui s'enivrent de vin, ni de ceux qui se gavent de viande,
| 20 nie bądź z tych, co winu hołdują lub mięsem się lubią obżerać; |
21 car buveur et glouton s'appauvrissent, et la torpeur fait porter des haillons.
| 21 bo pijak i żarłok jest w nędzy, ospałość chodzi w łachmanach. |
22 Ecoute ton père qui t'a engendré, ne méprise pas ta mère devenue vieille.
| 22 Słuchaj ojca, który cię zrodził, i nie gardź twą matką, staruszką! |
23 Acquiers la vérité, ne la vends pas: sagesse, discipline et intelligence.
| 23 Nie sprzedawaj - nabywaj prawdę, mądrość, karność, rozwagę! |
24 Il est au comble de l'allégresse, le père du juste; celui qui a donné le jour au sage s'en réjouit.
| 24 Raduje się ojciec prawego, kto zrodził mądrego, się cieszy; |
25 Ton père et ta mère seront dans la joie, et dans l'allégresse, celle qui t'a enfanté.
| 25 niech się weselą twój ojciec i matka, twa rodzicielka niech będzie szczęśliwa. |
26 Mon fils, prête-moi attention, que tes yeux se complaisent dans ma voie:
| 26 Synu, daj mi swe serce, dróg moich niech strzegą twe oczy, |
27 c'est une fosse profonde que la prostituée, un puits étroit que l'étrangère.
| 27 bo dołem głębokim jest nierządnica, a ciasną studnią jest obca niewiasta, |
28 Elle aussi, comme un brigand, est en embuscade, parmi les hommes elle multiplie les traîtres.
| 28 czatuje jakby rozbójnik, pomnaża niewiernych w narodzie. |
29 Pour qui les "Malheur?" Pour qui les "Hélas?" Pour qui les querelles? Pour qui les plaintes?Pour qui les coups à tort et à travers? Pour qui les yeux troubles?
| 29 U kogo " Ach! ", u kogo " Biada! ", u kogo swary, u kogo żale, u kogo rany bez powodu, u kogo oczy są mętne? |
30 Pour ceux qui s'attardent au vin, qui vont en quête de boissons mêlées.
| 30 U przesiadujących przy winie, u chodzących próbować amfory. |
31 Ne regarde pas le vin, comme il est vermeil! comme il brille dans la coupe! comme il couletout droit!
| 31 Nie patrz na wino, jak się czerwieni, jak pięknie błyszczy w kielichu, jak łatwo płynie [przez gardło]: |
32 Il finit par mordre comme un serpent, par piquer comme une vipère.
| 32 bo w końcu kąsa jak żmija, swój jad niby wąż wypuszcza; |
33 Tes yeux verront d'étranges choses, ton coeur s'exprimera de travers.
| 33 twoje oczy dostrzegą rzeczy dziwne, a serce twe brednie wypowie. |
34 Tu seras comme un homme couché en haute mer, ou couché à la pointe d'un mât.
| 34 Zdajesz się spać na dnie morza lub spoczywać na szczycie masztu. |
35 "On m'a battu, je n'ai point de mal! On m'a rossé, je n'ai rien senti! Quand m'éveillerai-je? J'endemanderai encore!"
| 35 Obili mnie, nic nie poczułem, chłostali, nic nie wiedziałem. Kiedyż się zbudzę? Jeszcze nadal go pragnę... |
