Évangile selon Luc 6

JERUSALEM	Biblia Tysiąclecia
1 Or il advint, un sabbat, qu'il traversait des moissons, et ses disciples arrachaient et mangeaient des épisen les froissant de leurs mains.	1 W pewien szabat przechodził wśród zbóż, a uczniowie zrywali kłosy i, wykruszając je rękami, jedli.
2 Mais quelques Pharisiens dirent: "Pourquoi faites-vous ce qui n'est pas permis le jour du sabbat?"	2 Na to niektórzy z faryzeuszów mówili: Czemu czynicie to, czego nie wolno czynić w szabat?
3 Jésus leur répondit: "Vous n'avez donc pas lu ce que fit David, lorsqu'il eut faim, lui et ses compagnons,	3 Wtedy Jezus rzekł im w odpowiedzi: Nawet tegoście nie czytali, co uczynił Dawid, gdy był głodny on i jego ludzie?
4 comment il entra dans la demeure de Dieu, prit les pains d'oblation, en mangea et en donna à sescompagnons, ces pains qu'il n'est permis de manger qu'aux seuls prêtres?"	4 Jak wszedł do domu Bożego i wziąwszy chleby pokładne, sam jadł i dał swoim ludziom? Chociaż samym tylko kapłanom wolno je spożywać.
5 Et il leur disait: "Le Fils de l'homme est maître du sabbat."	5 I dodał: Syn Człowieczy jest panem szabatu.
6 Or il advint, un autre sabbat, qu'il entra dans la synagogue, et il enseignait. Il y avait là un homme dontla main droite était sèche.	6 W inny szabat wszedł do synagogi i nauczał. A był tam człowiek, który miał uschłą prawą rękę.
7 Les scribes et les Pharisiens l'épiaient pour voir s'il allait guérir, le sabbat, afin de trouver à l'accuser.	7 Uczeni zaś w Piśmie i faryzeusze śledzili Go, czy w szabat uzdrawia, żeby znaleźć powód do oskarżenia Go.
8 Mais lui connaissait leurs pensées. Il dit donc à l'homme qui avait la main sèche: "Lève-toi et tiens-toidebout au milieu." Il se leva et se tint debout.	8 On wszakże znał ich myśli i rzekł do człowieka, który miał uschłą rękę: Podnieś się i stań na środku! Podniósł się i stanął.
9 Puis Jésus leur dit: "Je vous le demande: est-il permis, le sabbat, de faire le bien plutôt que de faire lemal, de sauver une vie plutôt que de la perdre?"	9 Wtedy Jezus rzekł do nich: Pytam was: Czy wolno w szabat dobrze czynić, czy źle, życie ocalić czy zniszczyć?
10 Promenant alors son regard sur eux tous, il lui dit: "Etends ta main." L'autre le fit, et sa main fut remiseen état.	10 I spojrzawszy wkoło po wszystkich, rzekł do człowieka: Wyciągnij rękę! Uczynił to i jego ręka stała się znów zdrowa.
11 Mais eux furent remplis de rage, et ils se concertaient sur ce qu'ils pourraient bien faire à Jésus.	11 Oni zaś wpadli w szał i naradzali się między sobą, co by uczynić Jezusowi.
12 Or il advint, en ces jours-là, qu'il s'en alla dans la montagne pour prier, et il passait toute la nuit à prierDieu.	12 W tym czasie Jezus wyszedł na górę, aby się modlić, i całą noc spędził na modlitwie do Boga.
13 Lorsqu'il fit jour, il appela ses disciples et il en choisit douze, qu'il nomma apôtres:	13 Z nastaniem dnia przywołał swoich uczniów i wybrał spośród nich dwunastu, których też nazwał apostołami:
14 Simon, qu'il nomma Pierre, André son frère, Jacques, Jean, Philippe, Barthélemy,	14 Szymona, którego nazwał Piotrem; i brata jego, Andrzeja; Jakuba i Jana; Filipa i Bartłomieja;
15 Matthieu, Thomas, Jacques fils d'Alphée, Simon appelé le Zélote,	15 Mateusza i Tomasza; Jakuba, syna Alfeusza, i Szymona z przydomkiem Gorliwy;
16 Judas fils de Jacques, et Judas Iscarioth, qui devint un traître.	16 Judę, syna Jakuba, i Judasza Iskariotę, który stał się zdrajcą.
17 Descendant alors avec eux, il se tint sur un plateau. Il y avait là une foule nombreuse de ses discipleset une grande multitude de gens qui, de toute la Judée et de Jérusalem et du littoral de Tyr et de Sidon,	17 Zeszedł z nimi na dół i zatrzymał się na równinie. Był tam duży poczet Jego uczniów i wielkie mnóstwo ludu z całej Judei i Jerozolimy oraz z wybrzeża Tyru i Sydonu;
18 étaient venus pour l'entendre et se faire guérir de leurs maladies. Ceux que tourmentaient des espritsimpurs étaient guéris,	18 przyszli oni, aby Go słuchać i znaleźć uzdrowienie ze swych chorób. Także i ci, których dręczyły duchy nieczyste, doznawali uzdrowienia.
19 et toute la foule cherchait à le toucher, parce qu'une force sortait de lui et les guérissait tous.	19 A cały tłum starał się Go dotknąć, ponieważ moc wychodziła od Niego i uzdrawiała wszystkich.
20 Et lui, levant les yeux sur ses disciples, disait: "Heureux, vous les pauvres, car le Royaume de Dieu està vous.	20 A On podniósł oczy na swoich uczniów i mówił: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy, albowiem do was należy królestwo Boże.
21 Heureux, vous qui avez faim maintenant, car vous serez rassasiés. Heureux, vous qui pleurezmaintenant, car vous rirez.	21 Błogosławieni wy, którzy teraz głodujecie, albowiem będziecie nasyceni. Błogosławieni wy, którzy teraz płaczecie, albowiem śmiać się będziecie.
22 Heureux êtes-vous, quand les hommes vous haïront, quand ils vous frapperont d'exclusion et qu'ilsinsulteront et proscriront votre nom comme infâme, à cause du Fils de l'homme.	22 Błogosławieni będziecie, gdy ludzie was znienawidzą, i gdy was wyłączą spośród siebie, gdy zelżą was i z powodu Syna Człowieczego podadzą w pogardę wasze imię jako niecne:
23 Réjouissez-vous ce jour-là et tressaillez d'allégresse, car voici que votre récompense sera grande dansle ciel. C'est de cette manière, en effet, que leurs pères traitaient les prophètes."	23 cieszcie się i radujcie w owym dniu, bo wielka jest wasza nagroda w niebie. Tak samo bowiem przodkowie ich czynili prorokom.
24 "Mais malheur à vous, les riches! car vous avez votre consolation.	24 Natomiast biada wam, bogaczom, bo odebraliście już pociechę waszą.
25 Malheur à vous, qui êtes repus maintenant! car vous aurez faim. Malheur, vous qui riez maintenant!car vous connaîtrez le deuil et les larmes.	25 Biada wam, którzy teraz jesteście syci, albowiem głód cierpieć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie, albowiem smucić się i płakać będziecie.
26 Malheur, lorsque tous les hommes diront du bien de vous! C'est de cette manière, en effet, que leurspères traitaient les faux prophètes."	26 Biada wam, gdy wszyscy ludzie chwalić was będą. Tak samo bowiem przodkowie ich czynili fałszywym prorokom.
27 "Mais je vous le dis, à vous qui m'écoutez: Aimez vos ennemis, faites du bien à ceux qui voushaïssent,	27 Lecz powiadam wam, którzy słuchacie: Miłujcie waszych nieprzyjaciół; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą;
28 bénissez ceux qui vous maudissent, priez pour ceux qui vous diffament.	28 błogosławcie tym, którzy was przeklinają, i módlcie się za tych, którzy was oczerniają.
29 A qui te frappe sur une joue, présente encore l'autre; à qui t'enlève ton manteau, ne refuse pas tatunique.	29 Jeśli cię kto uderzy w [jeden] policzek, nadstaw mu i drugi. Jeśli bierze ci płaszcz, nie broń mu i szaty.
30 A quiconque te demande, donne, et à qui t'enlève ton bien ne le réclame pas.	30 Daj każdemu, kto cię prosi, a nie dopominaj się zwrotu od tego, który bierze twoje.
31 Ce que vous voulez que les hommes fassent pour vous, faites-le pour eux pareillement.	31 Jak chcecie, żeby ludzie wam czynili, podobnie wy im czyńcie!
32 Que si vous aimez ceux qui vous aiment, quel gré vous en saura-t-on? Car même les pécheurs aimentceux qui les aiment.	32 Jeśli bowiem miłujecie tych tylko, którzy was miłują, jakaż za to dla was wdzięczność? Przecież i grzesznicy miłość okazują tym, którzy ich miłują.
33 Et si vous faites du bien à ceux qui vous en font, quel gré vous en saura-t-on? Même les pécheurs enfont autant.	33 I jeśli dobrze czynicie tym tylko, którzy wam dobrze czynią, jaka za to dla was wdzięczność? I grzesznicy to samo czynią.
34 Et si vous prêtez à ceux dont vous espérez recevoir, quel gré vous en saura-t-on? Même des pécheursprêtent à des pécheurs afin de recevoir l'équivalent.	34 Jeśli pożyczek udzielacie tym, od których spodziewacie się zwrotu, jakaż za to dla was wdzięczność? I grzesznicy grzesznikom pożyczają, żeby tyleż samo otrzymać.
35 Au contraire, aimez vos ennemis, faites du bien et prêtez sans rien attendre en retour. Votrerécompense alors sera grande, et vous serez les fils du Très-Haut, car il est bon, Lui, pour les ingrats et lesméchants.	35 Wy natomiast miłujcie waszych nieprzyjaciół, czyńcie dobrze i pożyczajcie, niczego się za to nie spodziewając. A wasza nagroda będzie wielka, i będziecie synami Najwyższego; ponieważ On jest dobry dla niewdzięcznych i złych.
36 "Montrez-vous compatissants, comme votre Père est compatissant.	36 Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny.
37 Ne jugez pas, et vous ne serez pas jugés; ne condamnez pas, et vous ne serez pas condamnés; remettez,et il vous sera remis.	37 Nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni; odpuszczajcie, a będzie wam odpuszczone.
38 Donnez, et l'on vous donnera; c'est une bonne mesure, tassée, secouée, débordante, qu'on versera dansvotre sein; car de la mesure dont vous mesurez on mesurera pour vous en retour."	38 Dawajcie, a będzie wam dane; miarę dobrą, natłoczoną, utrzęsioną i opływającą wsypią w zanadrza wasze. Odmierzą wam bowiem taką miarą, jaką wy mierzycie.
39 Il leur dit encore une parabole: "Un aveugle peut-il guider un aveugle? Ne tomberont-ils pas tous lesdeux dans un trou?	39 Opowiedział im też przypowieść: Czy może niewidomy prowadzić niewidomego? Czy nie wpadną w dół obydwaj?
40 Le disciple n'est pas au-dessus du maître; tout disciple accompli sera comme son maître.	40 Uczeń nie przewyższa nauczyciela. Lecz każdy, dopiero w pełni wykształcony, będzie jak jego nauczyciel.
41 Qu'as-tu à regarder la paille qui est dans l'oeil de ton frère? Et la poutre qui est dans ton oeil à toi, tu nela remarques pas!	41 Czemu to widzisz drzazgę w oku swego brata, a belki we własnym oku nie dostrzegasz?
42 Comment peux-tu dire à ton frère: Frère, laisse-moi ôter la paille qui est dans ton oeil, toi qui ne voispas la poutre qui est dans ton oeil? Hypocrite, ôte d'abord la poutre de ton oeil; et alors tu verras clair pour ôter lapaille qui est dans l'oeil de ton frère.	42 Jak możesz mówić swemu bratu: Bracie, pozwól, że usunę drzazgę, która jest w twoim oku, gdy sam belki w swoim oku nie widzisz? Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę ze swego oka, a wtedy przejrzysz, ażeby usunąć drzazgę z oka swego brata.
43 "Il n'y a pas de bon arbre qui produise un fruit gâté, ni inversement d'arbre gâté qui produise un bonfruit.	43 Nie jest dobrym drzewem to, które wydaje zły owoc, ani złym drzewem to, które wydaje dobry owoc.
44 Chaque arbre en effet se reconnaît à son propre fruit; on ne cueille pas de figues sur des épines, on nevendange pas non plus de raisin sur des ronces.	44 Po owocu bowiem poznaje się każde drzewo; nie zrywa się fig z ciernia ani z krzaka jeżyny nie zbiera się winogron.
45 L'homme bon, du bon trésor de son coeur, tire ce qui est bon, et celui qui est mauvais, de son mauvaisfond, tire ce qui est mauvais; car c'est du trop-plein du coeur que parle sa bouche.	45 Dobry człowiek z dobrego skarbca swego serca wydobywa dobro, a zły człowiek ze złego skarbca wydobywa zło. Bo z obfitości serca mówią jego usta.
46 "Pourquoi m'appelez-vous Seigneur, Seigneur, et ne faites-vous pas ce que je dis?	46 Czemu to wzywacie Mnie: Panie, Panie, a nie czynicie tego, co mówię?
47 "Quiconque vient à moi, écoute mes paroles et les met en pratique, je vais vous montrer à qui il estcomparable.	47 Pokażę wam, do kogo podobny jest każdy, kto przychodzi do Mnie, słucha słów moich i wypełnia je.
48 Il est comparable à un homme qui, bâtissant une maison, a creusé, creusé profond et posé lesfondations sur le roc. La crue survenant, le torrent s'est rué sur cette maison, mais il n'a pu l'ébranler, parcequ'elle était bien bâtie.	48 Podobny jest do człowieka, który buduje dom: wkopał się głęboko i fundament założył na skale. Gdy przyszła powódź, potok wezbrany uderzył w ten dom, ale nie zdołał go naruszyć, ponieważ był dobrze zbudowany.
49 Mais celui au contraire qui a écouté et n'a pas mis en pratique est comparable à un homme qui auraitbâti sa maison à même le sol, sans fondations. Le torrent s'est rué sur elle, et aussitôt elle s'est écroulée; et ledésastre survenu à cette maison a été grand!"	49 Lecz ten, kto słucha, a nie wypełnia, podobny jest do człowieka, który zbudował dom na ziemi bez fundamentu. [Gdy] potok uderzył w niego, od razu runął, a upadek jego był wielki.