2 Kings 4

NEW JERUSALEM	Biblia Tysiąclecia
1 The wife of a member of the prophetic brotherhood appealed to Elisha. 'Your servant my husband isdead,' she said, 'and you know how your servant revered Yahweh. A creditor has now come to take my twochildren and make them his slaves.'	1 Pewna kobieta spośród żon uczniów proroków wołała do Elizeusza tymi słowami: Twój sługa a mój mąż umarł. A ty wiesz, że twój sługa bał się Pana. Lecz lichwiarz przyszedł, aby zabrać sobie dwoje moich dzieci na niewolników.
2 Elisha said, 'What can I do for you? Tel me, what have you got in the house?' 'Your servant has nothingin the house,' she replied, 'except a flask of oil.'	2 Elizeusz zaś rzekł do niej: Co mógłbym uczynić dla ciebie? Wskaż mi, co posiadasz w mieszkaniu? Odpowiedziała: Służebnica twoja nie posiada niczego w mieszkaniu poza garncem oliwy.
3 Then he said, 'Go outside and borrow jars from al your neighbours, empty jars and not too few.	3 On zaś rzekł: Idź, pożycz sobie z zewnątrz naczynia od wszystkich sąsiadów twoich, naczynia puste, i to nie mało.
4 When you come back, shut the door on yourself and your sons, and pour the oil into all these jars,putting each aside when it is ful .'	4 Następnie wrócisz, zamkniesz drzwi za sobą i za synami i będziesz nalewała do tych wszystkich naczyń, a wypełnione odstawisz.
5 So she left him; and she shut the door on herself and her sons; they passed her the jars and she wenton pouring.	5 Odeszła więc od niego i postąpiła w ten sposób. Następnie zamknęła drzwi za sobą i za swoimi synami. Ci jej donosili naczynia, a ona nalewała.
6 When the jars were full, she said to her son, 'Pass me another jar.' 'There are no more,' he replied. Thenthe oil stopped flowing.	6 Kiedy wypełniły się naczynia, rzekła do syna swego: Przynieś mi jeszcze naczynie! Odpowiedział jej: Już nie ma naczyń. Wtedy oliwa przestała płynąć.
7 She went and told the man of God, who said, 'Go and sel the oil and redeem your pledge; you and yourchildren can live on the remainder.'	7 Poszła więc kobieta oznajmić mężowi Bożemu, który powiedział: Idź, sprzedaj oliwę, zwróć twój dług, z reszty zaś żyjcie ty i twoi synowie!
8 One day as Elisha was on his way to Shunem, a woman of rank who lived there pressed him to stay andeat there. After this he always broke his journey for a meal when he passed that way.	8 Pewnego dnia Elizeusz przechodził przez Szunem. Była tam kobieta bogata, która zawsze nakłaniała go do spożycia posiłku. Ilekroć więc przechodził, udawał się tam, by spożyć posiłek.
9 She said to her husband, 'Look, I am sure the man who is constantly passing our way must be a holyman of God.	9 Powiedziała ona do swego męża: Oto jestem przekonana, że świętym mężem Bożym jest ten, który ciągle do nas przychodzi.
10 Let us build him a smal wal ed room, and put him a bed in it, and a table and chair and lamp;whenever he comes to us he can rest there.'	10 Przygotujmy mały pokój górny, obmurowany, i wstawmy tam dla niego łóżko, stół, krzesło i lampę. Kiedy przyjdzie do nas, to tam się uda.
11 One day when he came, he retired to the upper room and lay down.	11 Gdy więc pewnego dnia Elizeusz tam przyszedł, udał się do górnego pokoju i tamże położył się do snu.
12 He said to his servant Gehazi, 'Cal our Shunammite.' He cal ed her and when she appeared, Elishasaid,	12 I powiedział do Gechaziego, swojego sługi: Zawołaj tę Szunemitkę! Zawołał ją i stanęła przed nim.
13 'Tell her this: "Look, you have gone to al this trouble for us, what can we do for you? Is there anythingyou would like said for you to the king or to the commander of the army?" ' But she replied, 'I live with my ownpeople about me.'	13 Rzekł do niego: Proszę, powiedz jej: Oto podjęłaś dla nas te wszystkie starania. Co można uczynić dla ciebie? Czy można przemówić słowo za tobą do króla lub do dowódcy wojska? Odpowiedziała: Ja mieszkam pośród swego ludu.
14 'What can I do for you then?' he asked. Gehazi replied, 'Wel , she has no son and her husband is old.'	14 Mówił dalej: Co więc można uczynić dla niej? Odpowiedział Gechazi: Niestety, ona nie ma syna, a mąż jej jest stary.
15 Elisha said, 'Call her.' The servant cal ed her and she stood at the door.	15 Rzekł więc: Zawołaj ją! Zawołał ją i stanęła przed wejściem.
16 'This time next year', he said, 'you wil hold a son in your arms.' But she said, 'No, my lord, do not deceive your servant.'	16 I powiedział: O tej porze za rok będziesz pieściła syna. Odpowiedziała: Ach, mężu Boży, panie mój! Nie oszukuj służebnicy twojej!
17 But the woman did conceive, and she gave birth to a son at the time that Elisha had said she would.	17 Potem kobieta poczęła i urodziła syna o tej samej porze, po roku, jak jej zapowiedział Elizeusz.
18 The child grew up; one day he went to his father who was with the reapers,	18 Chłopiec dorastał. Pewnego dnia wyszedł do swego ojca, do żniwiarzy
19 and exclaimed to his father, 'Oh, my head! My head!' The father told a servant to carry him to hismother.	19 i odezwał się do ojca: Moja głowa! Moja głowa! On zaś rozkazał słudze: Zabierz go do matki!
20 He lifted him up and took him to his mother, and the boy lay on her lap until midday, when he died.	20 Zabrał go i zaprowadził do jego matki. Pozostał on na jej kolanach aż do południa i umarł.
21 She went upstairs, laid him on the bed of the man of God, shut the door on him and went out.	21 Wtedy weszła ona i położyła go na łóżku męża Bożego, zamknęła za sobą drzwi i wyszła.
22 She cal ed her husband and said, 'Send me one of the servants with a donkey. I must hurry to the manof God and back.'	22 Zawołała swego męża mówiąc: Przyślij mi - proszę - jednego ze sług z jedną oślicą. Pobiegnę do męża Bożego i wrócę.
23 'Why go to him today?' he asked. 'It is not New Moon or Sabbath.' But she replied, 'Never mind.'	23 Odpowiedział: Czemu wyruszasz do niego dzisiaj? Nie ma ani nowiu, ani szabatu. Odrzekła: Bądź spokojny!
24 She had the donkey saddled and said to her servant, 'Lead on, go! Do not draw rein until I give theorder.'	24 Osiodłała oślicę i rzekła do sługi swego: Prowadź, idź! Nie zatrzymuj mnie w drodze, aż ci rozkażę.
25 She set off and made her way to the man of God at Mount Carmel. When the man of God saw her inthe distance, he said to his servant Gehazi, 'Look, here comes our Shunammite!	25 Wyruszyła i dotarła do męża Bożego na górze Karmel. Kiedy mąż Boży ujrzał ją z daleka, rzekł do sługi swego, Gechaziego: Oto owa Szunemitka.
26 Now run and meet her and ask her, "Are you wel ? Is your husband well? Your child well?" ' 'Yes,' shereplied.	26 Teraz więc biegnijże na jej spotkanie i zapytaj ją: Czy dobrze ci się powodzi? Czy powodzi się twojemu mężowi? Czy powodzi się twojemu dziecku? Odpowiedziała: Powodzi się.
27 When she came to the man of God there on the mountain, she took hold of his feet. Gehazi steppedforward to push her away, but the man of God said, 'Leave her; there is bitterness in her soul and Yahweh hashidden it from me, he has not told me.'	27 Kiedy przyszła do męża Bożego na górę, ujęła go za nogi. A Gechazi zbliżył się, żeby ją odsunąć. Lecz mąż Boży powiedział: Zostaw ją, bo dusza jej w smutku pogrążona, a Pan ukrył to przede mną i nie oznajmił mi.
28 She said, 'Did I ask my lord for a son? Did I not say: Don't deceive me?'	28 Ona zaś rzekła: Czy ja prosiłam pana mojego o syna? Czyż nie powiedziałam: Nie oszukuj mnie?
29 Elisha said to Gehazi, 'Hitch up your clothes, take my staff in your hand and go. If you meet anyone, donot greet him; if anyone greets you, do not answer him. You are to stretch out my staff over the child.'	29 Wtedy Elizeusz powiedział Gechaziemu: Przepasz biodra, weź laskę moją w dłoń, a idź! Jeżeli spotkasz kogo, nie pozdrawiaj go; a jeżeli kto ciebie pozdrowi, nie odpowiadaj mu. I położysz laskę moją na chłopcu.
30 But the child's mother said, 'As Yahweh lives and as you yourself live, I wil not leave you.' Then hestood up and followed her.	30 Lecz matka chłopca rzekła: Na życie Pana i na twoje życie: Nie opuszczę cię! Wtedy Elizeusz wstał i poszedł za nią.
31 Gehazi had gone ahead of them and had stretched out the staff over the child, but there was no soundor response. He went back to meet Elisha and told him. 'The child has not woken up,' he said.	31 Gechazi zaś wyprzedził ich i położył laskę na chłopcu, lecz nie było ani głosu, ani znaku życia. Gechazi więc wrócił do niego i oznajmił mu, mówiąc: Chłopiec się nie obudził.
32 Elisha then went to the house, and there on his bed lay the child, dead.	32 Elizeusz wszedł do domu, a oto na jego własnym łóżku chłopiec leżał martwy.
33 He went in and shut the door on the two of them and prayed to Yahweh.	33 Wszedł, zamknął drzwi za sobą i za nim, i modlił się do Pana.
34 Then he climbed on to the bed and stretched himself on top of the child, putting his mouth on hismouth, his eyes to his eyes, and his hands on his hands, and as he lowered himself on to him, the child's fleshgrew warm.	34 Następnie wszedł na łóżko, rozciągnął się na dziecku, położył twarz swoją na jego twarzy, oczy swoje na jego oczach, dłonie swoje na jego dłoniach - i pochylony nad nim pozostawał, tak iż się rozgrzało ciało chłopca.
35 Then he got up and walked to and fro inside the house, and then climbed on to the bed again andlowered himself on to the child seven times in al ; then the child sneezed and opened his eyes.	35 Znowu chodził po domu tam i z powrotem, wchodził na łóżko i pochylał się nad nim. Wtedy chłopiec ziewnął siedem razy i otworzył oczy.
36 He then summoned Gehazi. 'Cal our Shunammite,' he said. He cal ed her. When she came to him, hesaid, 'Pick up your son.'	36 On zaś zawołał Gechaziego, mówiąc: Zawołaj tę Szunemitkę! Kiedy ją zawołał, a przyszła do niego, powiedział: Zabierz twojego syna!
37 She went in and, fal ing at his feet, prostrated herself on the floor and then picked up her son and wentout.	37 Weszła, upadła do jego stóp i oddała mu pokłon aż do ziemi, następnie zabrała swojego syna i odeszła.
38 Elisha went back to Gilgal while there was famine in the country. As the brotherhood of prophets weresitting with him, he said to his servant, 'Put the large pot on the fire and cook some soup for the brotherhood.'	38 Elizeusz wrócił do Gilgal. A głód był w kraju. Gdy uczniowie proroków siedzieli przed nim, rzekł do sługi swego: Wstaw wielki kocioł i ugotuj polewkę dla uczniów prorockich.
39 One of them went into the fields to gather herbs and came on some wild vine, off which he gatheredenough gourds to fil his lap. On his return, he cut them up into the pot of soup; they did not know what theywere.	39 Jeden zaś wyszedł na pole, aby nazbierać jarzyn. Znalazł dziką roślinę i narwał z niej pnączy dzikich kolokwint napełniając nimi swój płaszcz. Wrócił i nakroił ich do kotła z polewką, bo ich nie znano.
40 They then poured the soup out for the men to eat, but they had no sooner tasted the soup than theycried, 'Man of God, there is death in the pot!' And they could not eat it.	40 Następnie podał ludziom do spożycia. Gdy tylko skosztowali polewki, krzyknęli: śmierć jest w kotle, mężu Boży! i nie mogli jeść.
41 'Bring some meal then,' Elisha said. This he threw into the pot, and said, 'Pour out, for the company toeat!' And there was nothing harmful in the pot.	41 On zaś powiedział: Przynieście więc mąki! I wsypał ją do kotła, mówiąc: Rozlej ludziom i niech jedzą! I już nie było nic trującego w kotle.
42 A man came from Baal-Shalishah, bringing the man of God bread from the first-fruits, twenty barleyloaves and fresh grain stil in the husk. 'Give it to the company to eat,' Elisha said.	42 Pewien człowiek przyszedł z Baal-Szalisza, przynosząc mężowi Bożemu chleb z pierwocin, dwadzieścia chlebów jęczmiennych i świeżego zboża w worku. On zaś rozkazał: Podaj ludziom i niech jedzą!
43 But his servant replied, 'How can I serve this to a hundred men?' 'Give it to the company to eat,' heinsisted, 'for Yahweh says this, "They wil eat and have some left over." '	43 Lecz sługa jego odrzekł: Jakże to rozdzielę między stu ludzi? A on odpowiedział: Podaj ludziom i niech jedzą, bo tak mówi Pan: Nasycą się i pozostawią resztki.
44 He served them; they ate and had some left over, as Yahweh had said.	44 Położył więc to przed nimi, a ci jedli i pozostawili resztki - według słowa Pańskiego.