Acts of the Apostles 18

NEW AMERICAN BIBLE	Biblia Tysiąclecia
1 After this he left Athens and went to Corinth.	1 Potem opuścił Ateny i przybył do Koryntu.
2 There he met a Jew named Aquila, a native of Pontus, who had recently come from Italy with his wife Priscilla because Claudius had ordered all the Jews to leave Rome. He went to visit them	2 Znalazł tam pewnego Żyda, imieniem Akwila, rodem z Pontu, który z żoną Pryscyllą przybył niedawno z Italii, ponieważ Klaudiusz wysiedlił z Rzymu wszystkich Żydów. Przyszedł do nich,
3 and, because he practiced the same trade, stayed with them and worked, for they were tentmakers by trade.	3 a ponieważ znał to samo rzemiosło, zamieszkał u nich i pracował; zajmowali się wyrobem namiotów.
4 Every sabbath, he entered into discussions in the synagogue, attempting to convince both Jews and Greeks.	4 A co szabat rozprawiał w synagodze i przekonywał tak Żydów, jak i Greków.
5 When Silas and Timothy came down from Macedonia, Paul began to occupy himself totally with preaching the word, testifying to the Jews that the Messiah was Jesus.	5 Kiedy Sylas i Tymoteusz przyszli z Macedonii, Paweł oddał się wyłącznie nauczaniu i udowadniał Żydom, że Jezus jest Mesjaszem.
6 When they opposed him and reviled him, he shook out his garments and said to them, "Your blood be on your heads! I am clear of responsibility. From now on I will go to the Gentiles."	6 A kiedy się sprzeciwiali i bluźnili, otrząsnął swe szaty i powiedział do nich: Krew wasza na waszą głowę, jam nie winien. Od tej chwili pójdę do pogan.
7 So he left there and went to a house belonging to a man named Titus Justus, a worshiper of God; his house was next to a synagogue.	7 Odszedł stamtąd i poszedł do domu pewnego "czciciela Boga", imieniem Tycjusz Justus. Dom ten przylegał do synagogi.
8 Crispus, the synagogue official, came to believe in the Lord along with his entire household, and many of the Corinthians who heard believed and were baptized.	8 Przełożony synagogi, Kryspus, uwierzył w Pana z całym swym domem, wielu też słuchaczy korynckich uwierzyło i przyjmowało wiarę i chrzest.
9 One night in a vision the Lord said to Paul, "Do not be afraid. Go on speaking, and do not be silent,	9 W nocy Pan przemówił do Pawła w widzeniu: Przestań się lękać, a przemawiaj i nie milcz,
10 for I am with you. No one will attack and harm you, for I have many people in this city."	10 bo Ja jestem z tobą i nikt nie targnie się na ciebie, aby cię skrzywdzić, dlatego że wiele ludu mam w tym mieście.
11 He settled there for a year and a half and taught the word of God among them.	11 Pozostał więc i głosił im słowo Boże przez rok i sześć miesięcy.
12 But when Gallio was proconsul of Achaia, the Jews rose up together against Paul and brought him to the tribunal,	12 Kiedy Gallio został prokonsulem Achai, Żydzi jednomyślnie wystąpili przeciw Pawłowi i przyprowadzili go przed sąd.
13 saying, "This man is inducing people to worship God contrary to the law."	13 Powiedzieli: Ten namawia ludzi, aby czcili Boga niezgodnie z Prawem.
14 When Paul was about to reply, Gallio spoke to the Jews, "If it were a matter of some crime or malicious fraud, I should with reason hear the complaint of you Jews;	14 Gdy Paweł miał już usta otworzyć, Gallio przemówił do Żydów: Gdyby tu chodziło o jakieś przestępstwo albo zły czyn, zająłbym się wami, Żydzi, jak należy,
15 but since it is a question of arguments over doctrine and titles and your own law, see to it yourselves. I do not wish to be a judge of such matters."	15 ale gdy spór toczy się o słowa i nazwy, i o wasze Prawo, rozpatrzcie to sami. Ja nie chcę być sędzią w tych sprawach.
16 And he drove them away from the tribunal.	16 I wypędził ich z sądu.
17 They all seized Sosthenes, the synagogue official, and beat him in full view of the tribunal. But none of this was of concern to Gallio.	17 A wszyscy /Grecy/, schwyciwszy przewodniczącego synagogi, Sostenesa, bili go przed sądem, lecz Galliona nic to nie obchodziło.
18 Paul remained for quite some time, and after saying farewell to the brothers he sailed for Syria, together with Priscilla and Aquila. At Cenchreae he had his hair cut because he had taken a vow.	18 Paweł pozostał jeszcze przez dłuższy czas, potem pożegnał się z braćmi i popłynął do Syrii, a z nim Pryscylla i Akwila. W Kenchrach ostrzygł głowę, bo złożył taki ślub.
19 When they reached Ephesus, he left them there, while he entered the synagogue and held discussions with the Jews.	19 Następnie przybyli do Efezu i tam ich zostawił. Sam zaś wszedł do synagogi i rozprawiał z Żydami,
20 Although they asked him to stay for a longer time, he did not consent,	20 a gdy go prosili, aby pozostał dłużej, nie zgodził się,
21 but as he said farewell he promised, "I shall come back to you again, God willing." Then he set sail from Ephesus.	21 ale żegnając się z nimi, powiedział: Wrócę do was, jeżeli Bóg zechce. I odpłynął z Efezu.
22 Upon landing at Caesarea, he went up and greeted the church and then went down to Antioch.	22 Po przybyciu do Cezarei udał się do Jerozolimy. I pozdrowiwszy /tamtejszy/ Kościół, zeszedł do Antiochii.
23 After staying there some time, he left and traveled in orderly sequence through the Galatian country and Phrygia, bringing strength to all the disciples.	23 Zabawił tam pewien czas i wyruszył, aby obejść kolejno krainę galacką i Frygię, umacniając wszystkich uczniów.
24 A Jew named Apollos, a native of Alexandria, an eloquent speaker, arrived in Ephesus. He was an authority on the scriptures.	24 Pewien Żyd, imieniem Apollos, rodem z Aleksandrii, człowiek uczony i znający świetnie Pisma, przybył do Efezu.
25 He had been instructed in the Way of the Lord and, with ardent spirit, spoke and taught accurately about Jesus, although he knew only the baptism of John.	25 Znał on już drogę Pańską, przemawiał z wielkim zapałem i nauczał dokładnie tego, co dotyczyło Jezusa, znając tylko chrzest Janowy.
26 He began to speak boldly in the synagogue; but when Priscilla and Aquila heard him, they took him aside and explained to him the Way (of God) more accurately.	26 Zaczął on odważnie przemawiać w synagodze. Gdy go Pryscylla i Akwila usłyszeli, zabrali go z sobą i wyłożyli mu dokładnie drogę Bożą. A kiedy chciał wyruszyć do Achai, bracia napisali list do uczniów z poleceniem, aby go przyjęli.
27 And when he wanted to cross to Achaia, the brothers encouraged him and wrote to the disciples there to welcome him. After his arrival he gave great assistance to those who had come to believe through grace.	27 Gdy przybył, pomagał bardzo za łaską /Bożą/ tym, co uwierzyli.
28 He vigorously refuted the Jews in public, establishing from the scriptures that the Messiah is Jesus.	28 Dzielnie uchylał twierdzenia Żydów, wykazując publicznie z Pism, że Jezus jest Mesjaszem.