Proverbi 30

BIBBIA MARTINI	Biblia Tysiąclecia
1 Parole di colui, che aduna, figliuolo di lui, che messe fuora la sapienza. Visione raccontata da un personaggio, col quale sta Dio, e il quale avendo Dio abitante in se, che lo fortifica, ha detto:	1 Słowa Agura, syna Jake z Massa. Mowa tego człowieka do Itiela, do Itiela i Ukala.
2 Io sono il più ignorante tragli uomini, e la sapienza degli uomini non istà meco.	2 Jestem najgłupszy z ludzi, nie mam ludzkiej zdolności,
3 Io non ho apparata la sapienza, e non so nulla della scienza de' santi.	3 nie nabyłem mądrości, wiedza Świętego mi obca.
4 Chi è che sia salito al cielo, e ne sia disceso? chi nelle sue mani contenue il vento? chi le acque ha ristrette come in un involto? chi ha data stabilità a tutte le parti della terra? qual è il nome di lui, e quale il nome del figliuolo di lui, se tu lo sai?	4 Kto wstąpił do nieba i zstąpił? Kto zebrał wiatr w swoje garście? Kto wody owinął płaszczem? Kto krańce ziemi utworzył? Jakie jest jego imię? - A jakie syna? Wiadomo ci może?
5 La parola di Dio o tutta purgata col fuoco: egli è scudo per quelli, che sperano in lui.	5 Każde słowo Boga w ogniu wypróbowane, tarczą jest dla tych, co Doń się uciekają.
6 Non aggiungere un jota alle sue parole, affin di non essere accusato, e convinto di menzogna.	6 Do słów Jego nic nie dodawaj, by cię nie skarał: nie uznał za kłamcę.
7 Due cose io ti ho domandato (o Signore) non negarle a me per quel, che mi resta di vita.	7 Proszę Cię o dwie rzeczy, nie odmów mi - proszę - nim umrę:
8 Allontana da me la vanità, e le parole di menzogna: Non darmi mendicità, né ricchezze, ma concedimi quel, che è necessario al mio vivere:	8 Kłamstwo i fałsz oddalaj ode mnie, nie dawaj mi bogactwa ni nędzy, żyw mnie chlebem niezbędnym,
9 Affinchè per disgrazia quand'io sia satollo non sia tentato a rinnegare, e dire: Chi o il Signore? ovvero spinto dalla necessità io non mi metta a rubare, e prenda invano il nome del mio Dio.	9 bym syty nie stał się niewiernym, nie rzekł: A któż jest Pan? lub z biedy nie począł kraść i imię mego Boga znieważać.
10 Non accusare il servo dinanzi al suo padrone, affinchè egli forse non ti maledica, onde tu vada in perdizione!	10 Nie oczerniaj sługi przed panem, by cię nie przeklął, byś nie poniósł kary.
11 Havvi una razza di uomini, che maledice suo padre, e non benedice sua madre.	11 Jest plemię, co ojcu złorzeczy i matce nie chce błogosławić.
12 Havvi una razza di uomini, che mondi sembrano a loro stessi; ma non sono però lavati dalle sozzure.	12 Jest plemię w swych oczach niewinne, a nie jest obmyte z brudów.
13 Havvi una razza di uomini, che portano alti gli occhi, e le loro pupille altiere, e superbe.	13 Jest plemię o wzroku wyniosłym, powieki ma w górę wzniesione.
14 Havvi una generazione, la quale ha coltelli in cambio di denti, e lacera con sue mascelle, e divora i mendichi della terra, e i poveri tragli uomini.	14 Jest plemię o zębach jak miecze, o zębach trzonowych jak noże, by wygryźć uciemiężonych z kraju, a spośród ludzi nędzarzy.
15 La mignatta ha due figlie, che di cono: Dammi, dammi. Tre cose sono insaziabili, e la quarta, che non dice mai: Basta.	15 Pijawka ma dwie córki: Przynieś! Przynieś! Trzy rzeczy są nigdy nie syte, cztery nie mówią: Dość:
16 L'inferno, e la matrice, e la terra, che non si sazia di bere l'acqua: il fuoco poi non dice mai: Basta.	16 Szeol, niepłodne łono, ziemia wody niesyta, ogień, co nie mówi: Dość.
17 A colui che schernisce il proprio padre, e disprezza i dolori della madre nel partorirlo, gli cavin l'occhio i corvi, che stan lungo i torrenti, e sei divorino i figliuoli dell'aquila.	17 Oko, co ojca wyśmiewa, gardzi posłuchem dla matki - niech kruki nad rzeką wydziobią lub niech je zjedzą orlęta!
18 Tre cose sono per me difficili ad intendersi, e una quarta mi è affatto ignota:	18 Trzech rzeczy pojąć nie mogę, a czterech nie znam:
19 La traccia dell'aquila nell'aria, la traccia di un serpente sulla pietra, la traccia di una nave in mezzo al mare, e la traccia dell'uomo nella adolescenza.	19 drogi orła po niebie, drogi węża po skale, drogi okrętu po morzu, drogi mężczyzny u młodej kobiety.
20 Tale è parimente la via della don na adultera, la quale mangia, e si ripulisce la bocca, e dice: Non ho fatto verun male.	20 Tak postępuje cudzołożnica: zjadła, obtarła swe usta i rzekła: źle nie zrobiłam.
21 Per tre cose è messa in commozione la terra, e alla quarta non può ella, reggere:	21 Pod trzema rzeczami drży ziemia i czterech znieść nie może:
22 (E messa in commozione) da uno schiavo, che arrivi a regnare, da uno stolto, quando è pieno di cibo:	22 pod niewolnikiem, gdy królem zostanie; pod głupcem, gdy je do syta;
23 Da una donna odiosa, quando uno la ha sposata; e da una serva divenuta erede di sua padrona.	23 pod pogardzaną, gdy żoną i panią zostanie; pod sługą - dziedziczką po pani.
24 Quattro cose delle più piccole sono sulla terra, e queste superano in sagezza i sapienti.	24 Są na ziemi cztery istoty małe, lecz najrozumniejsze z mądrych:
25 Le formiche, popolo debolissimo, il quale al tempo della messe si prepara il suo vitto:	25 lud mrówczy, chociaż bez siły, a w lecie nazbiera żywności;
26 I conigli, razza paurosa, la quale pianta il suo covile nei massi:	26 góraliki, lud wprawdzie niemocny, ale w skale mieszkania zakłada;
27 Le cavallette non hanno re, e si muovono tutte divise in isquadroni:	27 szarańcza, która choć nie ma króla, cała wyrusza w porządku;
28 Lo stellione, che si regge sulle sue mani, e abita nelle case dei re.	28 jaszczurka, co nie da się schwycić rękami, a mieszka w pałacach królewskich.
29 Tre cose vi sono, che hanno bella andatura, e una quarta, che cammina magnificamente;	29 Trzy rzeczy krok mają wspaniały, a cztery chód mają wyniosły:
30 Il lione, forte sopra tutti gli animali, non teme l'incontro di chicchessia;	30 lew najdzielniejszy wśród zwierząt, przed niczym się nie cofa;
31 Il Gallo dai fianchi serrati, e l'ariete, e il re, a cui nissuno resiste.	31 kogut, co dumnie chodzi wśród kur; koń bojowy lub kozioł, i król, z którym jest lud [ jego].
32 V'ha chi è stato riconosciuto per istolto dopo che fu innalzato a posto sublime: perocché se avesse avuto intelletto si sarebbe messa la mano alla bocca.	32 Bezmyślnie uniosłeś się dumą? Po namyśle - rękę na usta!
33 Chi stringe con forza le poppe per trarne il latte, ne spreme il burro, e chi si soffia il naso con veemenza, ne cava il sangue; e chi provoca lo sdegno accende discordie.	33 Bo uciskanie mleka daje masło, uciskanie nosa wywoła krew, uciskanie gniewu - wywoła kłótnie.